PDA

View Full Version : Sông chảy ngược



lê hồng khánh
06/18/2008, 07:02 AM
Như hầu hết các con sông ở bắc bán cầu, những dòng sông lớn ở Quảng Ngãi đều chảy ra biển theo hướng tây bắc - đông nam. Nhưng trên đất Quảng Ngãi cũng có những dòng sông lạ: sông Đông phước ở Bình Sơn), đoạn qua cầu Ô sông, chảy từ đông ngược về tây. LHK mới hỏi ra tên con sông nầy từ một ông bạn tuổi trên 50. Buồn cười nhé. NM đi xa lâu ngày quên đã phần, nhiều anh tuổi lục tuần, ở Bình Liên, Châu Ổ khi hỏi cũng không biết tên con sông đó là gì. Có anh nói liều: " tên nó là sông Ô sông". Thôi đi cha nội, tui biết là nói ẩu. Tên riêng con sông trong tiếng Việt không có chữ sông đằng sau, chỉ trong cấu trúc tên sông kiểu Hán Việt mới có chữ HÀ, chữ GIANG nằm sau thôi . Nhưng tui nghi chữ ô ở đây có thể có gốc gác gì đó Chiêm Thành . Là nghi vậy thôi. Cũng ở Bình Sơn, con suối Tuyền Tung chảy từ nam ra bắc. Tuyền Tung , Thọ An là nơi Nguyễn Tự Tân, Lê Trung Đình xây dựng căn cứ, luyện tập hương binh, chuẩn bị cho ngày ứng nghĩa Cần vương. Suối ấy chảy men vách núi theo hướng nam- bắc mà không xuôi về đông. Thọ An là vùng núi phía tây huyện Bình Sơn, có người cor sinh sống. Người cor ở đây không mang họ Hồ như người cor ở Tây Trà, Trà Bồng. Rất nhiều người mang họ Trụ, không biết vì sao? Hồi mới giải phóng, có cái anh nào đó phát minh ra việc đưa dân ngoài đảo Lý Sơn đi kinh tế mới ở Thọ An, nghĩa là từ ngoài biển khơi được đưa lên chon von đỉnh núi. Ôi, sướng như người VN năm 2008 chinh phục đỉnh Éverest. Dĩ nhiên đi kinh tế mới thì không được sướng cho lắm . Cách đây hơn mươi năm, LHK và ĐNK lên Thọ An để xem căn cứ ông Nguyễn Bá Loan, xem cái đình Thọ An, (mà theo LHK và ĐNK thực chất là một căn cứ nghĩa binh ) đến một đoạn lưng chừng dốc núi, thấy có mấy người phụ nữ đội thúng trên đầu mà leo dốc, lấy làm lạ, vì người miền núi quen cõng trên lưng chứ không quen đội đầu. Hỏi ra mới biết rằng các chị là người Lý Sơn đi kinh tế mới. Kinh tế ấy nó thất bại ( đương nhiên, vì người ta ở ngoài Lao, vào đất liền đã khó mần ăn, lại lên núi thì lóng ngóng như thả khỉ ra đồng muối ), người ta kéo về lại ngoài Lao, nhưng có những người phải ở lại, vì không biết lấy đâu tiền bạc mà về quê…Đầu năm nay, LHK tôi ra đảo Bé ( cù lao Bờ Bãi), ở nhờ nhà một ông anh chừng hơn 50 tuổi. Đêm nằm nói chuyện bao đồng, mới biết anh ta cũng từng đi kinh tế mới Thọ An. Khiếp. Từ hòn đảo không có nước ngọt tít tắp đảo xa mà đi xây quê mới tận vùng núi non khỉ ho cò gáy. Anh ta bảo: Nhà nào không có lư đồng, chén cổ đút cho mấy anh ấy thì đi, đi xây tương lai… Còn có một con sông chảy ngược nữa là sông Thoa. Sông Thoa thực ra là con sông đào, chảy từ chỗ Phú An, Đức Thọ ( nay là Đức Hiệp ), chênh chếch theo hướng Tây Bắc, chừng vài chục cây số, lòng vòng rồi ra phía Mỹ Á. Không có mấy người biết nó là sông Đào...Ở Sơn Hà cũng có con suối chảy ngược, tên là suối Ta Man
Dòng sông, dẫu có chảy xuôi chảy ngược, rồi cũng đến hồi đổ về biển lớn. Con người thì đi đâu, ở đâu, trôi dạt phương nào lòng cũng ngược về nguồn, về với tiên tổ, cố hương…Nhưng nếu chẳng đi đâu, thì làm sao anh về. Thôi thì độn thổ. Độn thổ có là “Quy cố hương”?