PDA

View Full Version : Canh Mít Non - Cá Chuồn



lê hồng khánh
06/18/2008, 10:04 PM
CANH MÍT NON – CÁ CHUỒN
Lê Hồng Khánh


Canh mít non cá chuồn là món ăn bình dân của người miền Nam Trung bộ, dù sống tận nguồn rừng phía tây hay dọc theo đồng bằng, ven biển.
Mùa mít non là vào khoảng tháng 3, tháng 4 âm lịch. Mít nài hoang sườn đồi, mít rẩy của người H’re, người Cà tu, mít mật vườn nhà người kinh, như có lời hẹn ước với thiên nhiên, với gió nồm, chíu chít những quả non mơn mởn. Tháng 3, tháng 4 cũng là “mùa cá chuồn đầy bến” như lời hát trong một ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Trương Quang Lục.
Luộc cá chuồn tươi, thêm vài quả ớt với mấy hạt tiêu, nước cá nổi mở đốm sao. Mít non gọt vỏ, thái thành từng mẫu như ngón tay. Vớt cá chuồn ra, cho vào đĩa mắm làm miếng ngon cho người già, con trẻ. Mít đã thái lại đưa vào nồi nước cá đang sôi. Chỉ bấy nhiêu, giữ lửa đều, sau năm, bảy phút là có nồi canh. Nhưng nồi canh mít – cá chuồn vừa thơm ngon vừa đúng kiển Nam Trung bộ phải có lá lốt làm gia vị và nêm cho vừa miệng bằng mắm cái. Mắm cái chế biến từ muối với cá cơm, nhà nào cũng có sẵn một lu nhỏ trong góc bếp. Lá lốt mọc thành vạt ở cuối vườn nhà hoặc bên bờ suối.
Những người thợ sơn tràng, đi điệu (tìm trầm), sau nầy là những người đi đãi vàng, khi vào rừng mang theo cá chuồn hấp, chuồn thính để nấu canh với mít non hái từ những cây mít mọc hoang trong rừng. Canh mít nấu với cá chuồn thính, chuồn hấp, thậm chí chuồn muối, dĩ nhiên là không ngon như cá chuồn tươi, nhưng vẫn có được phần nào hương vị, làm cho miếng ăn vốn kham khổ của người đi rừng trở nên “dễ nuốt”. Ngư dân đi biển trong mùa đánh cá chuồn, trên khoang thuyền luôn có sẵn những quả mít non để thổi nồi canh nóng, ấm lòng bạn chài những ngày lênh đênh sóng nước...
Canh mít non cá chuồn là món ăn bình dị nhưng đậm đà hương vị quê hương, quyến luyến nghĩa tình miền xuôi, miền ngược, ...
Ai về nhắn với nậu nguồn
Mít non gởi xuống, cá chuồn gởi lên...

anmota
06/18/2008, 10:18 PM
là sao anh Khánh?
AMT

lê hồng khánh
06/19/2008, 01:15 AM
là sao anh Khánh?
AMT
Cái nầy LHK không rành lắm. Hỏi một ông anh ở Lý Sơn , thì được bảo thế nầy: Ngày trước, cá chuồn ngoài biển nhiều lắm chứ không như bây giờ, đến mùa, vào những ngày nồm ngọt, cá vào nhiều trong lộng , bụng chửa, đầy trứng. Người ta bắt cá về, vui được mùa, làm nhiều món ăn từ cá chuồn:cá chuồn nướng,cá chuồn luộc tươi, cá chuồn làm gỏi,...nhưng ngon nhất là món trứng cá chuồn. Niềm vui được mùa, ăn nhiều món ngon từ cá chuồn...Thật vui, thật sung sướng. Cũng là phong tục của người Việt, những kỳ, dịp như vậy bao giờ bà con mình cũng nhớ đến gia tiên, làm một mâm cơm đặt lên bàn thờ, vái ông bà về vui cùng con cháu, phù hộ cho con cháu mạnh giỏi, cho bà con nhiều ngày đặng cá chuồn Những kỳ như vậy thì gọi là giỗ cá chuồn. Từ hiện thực nầy, câu cửa miệng " giỗ cá chuồn" được hiểu là một dịp/kỳ vui vẻ, hân hoan " vô mánh" của người miền biển. Nói " ngày trước", nhưng thực ra là vào khoảng thập kỷ 60 của thế kỷ XX thôi, không xa lắm. Bác AMT chắc không lạ gì những ngày/ dịp đặng cá chuồn ở quê mình. Hồi đó làng quê mình nghèo, đặng cá chuồn lũ trẻ con mới có dịp ăn cá " đã thèm". Cá chuồn hấp cuốn bánh tráng, cá chuồn tươi nấu canh dưa hấu , cá chuồn thính chưng trong nồi cơm và dĩ nhiên không thể thiếu nồi canh mít cá chuồn. Những năm 80 LHK tôi viết " miếng cá chuồn mỗi bữa cho con..." là ước mơ về bữa ăn có được miếng cá chuồn cho con trẻ. Hồi đó khổ vậy, bây giờ hết chưa không biết nữa. Có câu "nhứt đám ruộng trước ngõ, nhì mỏ cá chuồn". Câu nầy lại biến tấu thành một câu khác, tiếu lâm!

anmota
06/22/2008, 08:49 AM
nhớ đến gia tiên/...mùa nồm ngọt/...cá chuồn vào trong lộng.

Hình như vào mùa... gió mùa (tháng ba bà già đi biển) có hiện tượng 'nóng nước' ở miệt gần xích đạo , cá chuồn đã 'thai nghén' từ buổi... "xuân "...sinh di cư về phía ' mát nước ' hơn...Cá chuồn vào lộng (gần bờ )
Gần bờ Lý sơn đảo, có khi còn xa bờ đối với bờ biển Ngang (của bà con ví tui). Mành chuồn, là mành khơi, dùng ghe mành nhỏ, nhẹ....
Nồm ngọt : gió nồm thổi đều và mạnh lên...

Mùa nầy thường lại hay có gió 'tố ' bất thình lình... ( có lẽ là nói theo kiểu Chệt : tố ; đại...Đai phong > typhoon?), nên mành chuồn không chèo vào bờ kịp...

Một ngày nọ, tai nạn đã xảy ra. Thuyên chìm, người chết, nồm săn, nước chảy xiết...mất xác.
Giỗ Cá Chuồn, la kỷ niệm...buồn , chung cho hầu hết các ngư dân - làng cá - ven bờ.... Bờ biển ngang, có thể là bờ đảo Lý sơn.
Anh Khánh 'dò ' lại xem.
AMT

lê hồng khánh
06/28/2008, 07:15 PM
nhớ đến gia tiên/...mùa nồm ngọt/...cá chuồn vào trong lộng.

Giỗ Cá Chuồn, la kỷ niệm...buồn , chung cho hầu hết các ngư dân - làng cá - ven bờ.... Bờ biển ngang, có thể là bờ đảo Lý sơn.
Anh Khánh 'dò ' lại xem.
AMT

Bác AMT, chuyện nầy tui hổng rành đâu. Hôm trước là tui hỏi anh Phạm thọ Truyền , người Lý Sơn , trước 75 làm báo Tin Sáng. , giờ đang ở ngoài đảo , khá rành chuyện lễ lạt. Hỏi nhiều người khác thì họ không biết gì. Để mai mốt tiểu sinh ra đảo hỏi nữa xem sao.

tanoai
11/28/2008, 12:49 AM
Trùm. Mùi lá lôt..