PDA

View Full Version : Nại muối...chỏng cơ



anmota
07/23/2008, 06:58 AM
Hôm vừa rồi về quê chơi.Gặp ông bạn chín mười năm xa cách. Gặp nhau chưa kịp ôm thì ổng đã khoe: Vừa đi TQ về. Sang bàn chuyện nhập muối về cho nhu cầu của nội địa.

Trời đất! KCB tui sửng luôn. Mấy cánh đồng muối của ta đang treo đó.
Dân nại muối(dân làm muối)chỏng cơ đau khổ vẫn phơi lưng cho trời bán mặt cho cát mặn đấy kia mà. Sao không tăng giá cho dân đảm bảo cái cuộc sống còn sx muối!?

Nhưng không có lãi! Trời đất làm sao mà không bóc được lớp lãi lớp áo của mấy ông bà nại muối nhỉ!? Nhập khẩu thì lãi nhanh hơn thì phải. Toàn Quốc cũng cần vốn để phát triển nhưng NH không kinh doanh được đây mà. Còn vay vốn nhập khẩu thì có ngay à!
Mấy ông làm quản lý với chuyên ngành xuất nhập phải sống sót trước khi người dân sống !
[góp ý (http://truongduynhat.vnweblogs.com/post/1545/81546#comments_form)]| Viết bởi kechanbo (http://kechanbo/) |23 Jul 2008, 19:49

================================================== ======

PDK
07/23/2008, 07:08 AM
Hôm vừa rồi về quê chơi.Gặp ông bạn chín mười năm xa cách. Gặp nhau chưa kịp ôm thì ổng đã khoe: Vừa đi TQ về. Sang bàn chuyện nhập muối về cho nhu cầu của nội địa.



Bạn bác chéc ... phải là người Sa Huỳnh/Đức Phổ :D:innocent::sorcerer:


:D :D :D

anmota
07/23/2008, 08:55 AM
Nại muối - chỏng cơ
Cám ơn kẻ chận bò đã nhắc lại hai tiếng nêu trên: Nại muối và chỏng cơ. Ông bà xưa người làng tôi đã để lại một vùng ruộng lúa mang tên 'Nại Muối'.
Vùng ruộng này mà là 'nại muối ',ngày nay khó có ai tin được . Nó nằm ven một bờ sông nước ngọt, cách xa của biển những hai ba cây số ...
'chỏng cơ '...thủa nhỏ tôi còn nghe hai tiếng nầy . Không hiểu rõ nghĩa . Nay thì được nghe lại một từ ngữ đã hiếm .
==============================================
Cách đây đến mấy năm, thầy một bài báo địa phương miền Trung, viết về nghề muối, các cải tiến 'thần thánh' ký tên một ông bạn học cũ, tôi viết eMail cho ông . Ông không trả lời .
Năm vừa rồi, tôi về quê có xin gặp ông để nhắc lại chuyên đó . Thì mới hay ông từng là Phó bí tư tỉnh, Thường vụ tỉnh . Nay đã về hưu. Ông không muốn gặp .
Có lẽ vì ông du học bên Tầu thời sau 1954-1955 mà tôi thì là tên Việt kiều bên Mỹ.
Tôi từng gửi cho ông bạn những cái links về kỷ nghệ muối mà tôi đọc thấy trên mạng (thông tin về ' nại muối' ở năm châu bốn bể). Đó là nhờ đem việc 'nại muối- chỏng cơ ' lên một forum việt kiều trên mạng, bạn bè cùng nhau tìm hiểu.
Tôi không trách ông Tổng, ông Thủ ...ông Lớn bằng trách các ông Tùy viên Kinh tế ở các Tòa Đại sứ bên Nga, bên Tầu, bên Âu bên Mỹ ...bên Thái lan . (Tôi thường vẫn được Tùy viên Tòa Đại sứ ở Mỹ gửi đến các lá thơ tuyên truyền chánh trị, dạy bảo lòng yêu tổ quốc ...Rất quen, đã thuộc)
Kỹ nghệ làm muối ở Hoa kỳ chẳng hạn. Tại sao nó sản xuất muối nhiều hơn cả người anh em bên Tầu?
Nhân đây, xin thử Googling " Salt Industry " cho kechanbo - đở tốn thì giờ - bàn về nại muối chỏng cơ (http://www.google.com/search?sourceid=navclient&aq=t&ie=UTF-8&rlz=1T4DMUS_en___US202&q=salt+industry):
http://www.google.com/search?sourceid=navclient&aq=t&ie=UTF-8&rlz=1T4DMUS_en___US202&q=salt+industry
[góp ý (http://truongduynhat.vnweblogs.com/post/1545/81546#comments_form)]| Viết bởi Nói Hay Đừng (http://thietthuongton.vnweblogs.com/) |23 Jul 2008, 21:37

anmota
07/23/2008, 09:19 AM
Chó ăn đá,...Mỹ ăn muối :
http://www.google.com/search?sourceid=navclient&ie=UTF-8&rlz=1T4DMUS_en___US202&q=Salt+used+for+what
Anmota

lê hồng khánh
07/24/2008, 09:08 AM
Thảo nào người dưới nại mới tự trào rằng:
"Nậu nại tui dại như trâu
Trưa tròn con bóng vác đầu ra phơi."

anmota
07/29/2008, 09:15 PM
"Có một đêm tôi giật mình thức giấc thấy mình nằm trong mấy tấm lá chầm, ngoài trời mưa to gió lớn, mưa xuyên qua mái nhà rớt lên những tấm lá chầm nghe lộp bộp. Mẹ tôi vẫn ngồi chấp chân bên ngọn đèn dầu lập lòa trong gió, tiếng ống bả kêu o o như một khúc nhạc buồn.
Hồi ấy, có lẽ người ta chưa có sáng kiến để chế ra chiếc xa quay như bây giờ mà phải dùng hai bàn tay xe từng sợi bố, gọi là chấp chân. Sợi bố được vòng qua một ống tre treo lên mái nhà, óng tre ấy gọi là ông bả, sợi bố đi vòng qua ông tre tạo nên một âm thanh buồn như tiếng nhạc. Năm tháng đi qua, ống tre mòn khuyết tạo thành những vòng tròn, đường khuyết càng sâu thì khi sợi bố đi qua /cái âm thanh ấy càng to và càng ngân nga, buồn da diết. Để có đủ chân cho một đôi chiếu, mẹ tôi phải xe hàng trăm mét dây bố, và mỗi năm mẹ tôi dệt hàng trăm đôi chiếu, có nghĩa là hai bàn tay mẹ tôi phải xe hàng chục vạn lần để có hàng vạn mét dây.
Và một đời dệt chiếu, xe từng sợi bố, chẻ từng cọng lát, đời mẹ tôi còn lại chiếc lưng còng, những lưỡi dao cau mòn khuyết, những chiếc ống bả mòn khuyết và những khung dệt cũng mòn khuyết. Nhưng cái âm thanh buồn toát ra từ chiếc ống bả cứ bôn ba theo cuộc đời tôi như một bản trường ca.
===========================================
Có lẽ người làm nghề 'dệt chiếu' ở vùng Thăng Hoa Tư Nghĩa đã thiên cư vào Nam thời Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Cư Trinh...1700 - 1750...
Các từ ngữ - tôi sơn đỏ trên đây cho thấy dấu vết của bà con nay ở Vĩnh long ( như Võ Đắc Danh ), có gốc Quảng...

chằm > chầm
dây trân > dây bố
chắp trân> chấp chân
Khung dệt , ngoài Quảng gọi là Không /khung
cộng lát> cọng lát
....
Có mấy tiếng như 'ống bả '...tôi không nhớ ngoài mình kêu là gì. Ai còn nhớ...xin cho biết với.
Dây trân?
Ở Quảng ngãi, tôi nhớ như có loại vỏ cây (rừng), màu nâu. Có gốc và ngon. Đằng phía gốc có khi đay cỡ một mi- li-mét , có khi hơn. Dùng dao tách bề dẹp bẹt cho mỏng ra, sau đó chẻ thành từng sợi...Mối cạnh chừng non một nửa mm...
... không có xa quay - xe quay - như nghề ươm tơ, kéo sợi bông vải đã có - người chắp trân...đã phải dùng đến nón chân cái để 'neo' cái đoạn trân đã xoắn chặt... Dùng hai bàn tay úp vào nhau ( như chấp tay) mà xe...đoạn dây tiếp theo...
Phần dây đã xe, xoắn...chuyền vòng lên cái 'ống bả '...trên cao..., kéo nó xuống và bỏ nằm...có lớp lang trong một cái mủng.... Chứa sợi trân trong đó...sao cho khi ' nắc nó vào cai "không/khung"...
Nhưng sợi trân đó làm 'đường canh/kinh '/dọc. Kêu bằng gì? (Quên mất!)
Từng sợi lát -- đã chẻ, đã phơi khô - được mắc vào đầu một cái thoi...dài hơn bề ngang của chiếc chiếu sẽ dệt... Cái thoi giống như cái roi...dài...nhẵn bóng...
Phải nhớ mà nhắm chừng... phải dùng những cộng láy nhỏ...mà đan dặ m, để chiếc chiêu...đều mặt... Cũng khó chớ giỡn nê!

Tại sao lại gọi dây trân là dây bố? Chiếu của Nhật bổn, chiếu Tầu đường canh đã dùng sợi chỉ vải...hai một loại dây như...sợi bố, bao bố...Bao tời, bao bự /đại...

Nếu tôi nhớ không lầm, thì cáo 'ống bả ' trong Nam, thì ngoài quê mình đã biết 'chế ra ' cái con...chim bằng gỗ...Mỏ nó ngậm sợi trân...Dầu nó gục gặc sao đó...
Cái nài phải nhờ anh LHK...

Sợi Dây Trân ?
Trời ạ, trong Nam...là cái dây ' cua roa '...kéo hai trục máy.
Hồi tôi làm 'cung tiêu ', đi hỏi mua cua roa mấy ông Tàu ngầy ỏm...mới hay nó là dây trân. Nhớ đời...
Cái vớ , chiếc tất, bít tất...!

Học hoài mà chưa biết được bao nhiêu. Vái trời cho sống lâu muôn tuổi...
AMT

lê hồng khánh
07/30/2008, 01:26 AM
"[SIZE=4][COLOR=#4a234a]SIZE]
Có lẽ người làm nghề 'dệt chiếu' ở vùng Thăng Hoa Tư Nghĩa đã thiên cư vào Nam thời Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Cư Trinh...1700 - 1750...
Các từ ngữ - tôi sơn đỏ trên đây cho thấy dấu vết của bà con nay ở Vĩnh long ( như Võ Đắc Danh ), có gốc Quảng...

chằm > chầm
dây trân > dây bố
chắp trân> chấp chân
Khung dệt , ngoài Quảng gọi là Không /khung
cộng lát> cọng lát
....
Có mấy tiếng như 'ống bả '...tôi không nhớ ngoài mình kêu là gì. Ai còn nhớ...xin cho biết với.
Dây trân?
Ở Quảng ngãi, tôi nhớ như có loại vỏ cây (rừng), màu nâu. Có gốc và ngon. Đằng phía gốc có khi đay cỡ một mi- li-mét , có khi hơn. Dùng dao tách bề dẹp bẹt cho mỏng ra, sau đó chẻ thành từng sợi...Mối cạnh chừng non một nửa mm...

Muốn tìm cái bài cũ rích viết về nghề dệt chiếu Nghĩa Hòa, Cổ Lũy dán lên đây để bác AMT và bà con mình xem, nhưng tìm mãi không thấy. Đại thể là thế nầy: Cái cây làm dây trân đó là cây tra, lật giữa vỏ cây và thân cây thì có một lớp tạm gọi là sợi tơ, chắp lại, xe lại thì ra sợi trân. Khổ lắm, khéo lắm, kỳ công lắm. Khổ , đòn trang , con ngựa , trục cột trân là những thứ tạo thành khung dệt. Về sau người ta còn dùng sợi thơm tàu, sợi bố, sợi cước làm trân. Khi dệt có công đoạn người thợ dựng " con ngựa" vừa làm cho sợi trân căng lên , vừa tạo một khoảng trống để có thể luồng thoi, đưa sợi cói chạy qua. Trân gân, trân cốt , kéo trân gân ,...Vì thế mà gọi là "trân" chăng? Nghề cói bây giờ còn ở Cổ Lũy Bắc (bên Sơn Tịnh) và Cổ Lũy Nam (Tư Nghĩa). Có dệt thì có bán. Người bán chiếu gánh gánh chiếu đi khắp nơi, hô: Chiếu đây! Chiếu đây! Nhà nào có giường, phản không đúng khổ chiếu thì ông bán chiếu lấy gang tay đo, đem về đặt người ta đan đúng khổ, phiên khác mang đến cho người mua. Thỉnh thoảng người bán chiếu cũng có đổi chiếu lấy thuốc liếp. Bán chiếu là những người nói thách phát khiếp. " Thách như bán chiếu". Bây giờ thì hết rồi. Nói chung người Quảng Ngãi bây giờ, cả ở quê, ở phố chợ đều ít nói thách. Bán chiếu gánh , bán chiếu xe đạp , xe Honda. Hồi trước bán chiếu phần lớn là đàn ông, bây giờ chủ yếu là phụ nữ. Mấy năm nay người ta trở lại dùng chiếu cói nhiều hơn. Người bán chiếu thường vào làng buổi xế trưa vì lúc nầy mới có người ở nhà mà mua. Vào nhà khi người ta đi làm đồng hết, còn con nít, ông già, bà cả ai mua?
- Trên trăng dưới nước mờ mờ,
Anh đi cắt cói tình cờ gặp em...
- Cây thoi chạy tới chạy lùi
Lòng em rạo rực bùi ngùi nhớ anh...
-Chiếu cói quê tui nhuộm màu tươi thắm
Công tui cực lắm: mưa nắng gió sương
Chiếu nầy đi khắp bốn phương
Ai ai cũng thích trải giường nghỉ ngơi...

anmota
07/30/2008, 06:43 AM
http://www.quangngai.gov.vn/quangngai/tiengviet/sbn_6/2007/22947/
http://www.thanhhoa.gov.vn/web/guest/hqx?p_p_id=62_INSTANCE_egxW&p_p_action=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-2&p_p_col_pos=0&p_p_col_count=1&_62_INSTANCE_egxW_struts_action=%2Fjournal_article s%2Fview&_62_INSTANCE_egxW_articleId=428&_62_INSTANCE_egxW_itemIndex=1&_62_INSTANCE_egxW_version=1.0&_62_INSTANCE_egxW_groupId=1102&_62_INSTANCE_egxW_AI=0

http://www.thaibinh.gov.vn/end-user/index.asp?website_id=39&menu_id=563&parent_menu_id=473&article_id=2318&fuseaction=DISPLAY_SINGLE_ARTICLE

anmota
07/30/2008, 07:34 AM
http://www.dongthap.gov.vn/wps/portal/!ut/p/c0/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9SP0o83gPE--AYHdnIwMDAyM3AyNTQ0NXL3cPg2AXc_3InNT0xORK_bDcxIrM3 Myq1BT9CP0os3gzxzAXQ3cfQwN3C3OgrlDTQBMvF3MjH0Nz_YK cMk8AZ_xpIw!!?PC_7_6AVD1GL10O1G802UDQ10JN30K4_WCM_ CONTEXT=/wps/wcm/connect/Web+Content/dongthap/timhieudongthap/langnghe/langchieudinhyen

anmota
07/30/2008, 07:38 AM
Mình thua Bình định rõ !
AMT
http://www.baobinhdinh.com.vn/kinhte-phattrien/2006/9/32133/

anmota
07/30/2008, 07:49 AM
http://www.google.com/search?hl=en&rlz=1T4DMUS_en___US202&pwst=1&q=d%E1%BB%87t+chi%E1%BA%BFu&start=10&sa=N

http://www.youtube.com/watch?v=6ai7grGDPk8

anmota
07/30/2008, 05:21 PM
Cây tra đã lớn, đã ngã ...
Ngày xưa, vùng đất mé sông kế vườn nhà tôi, trong làng tôi chưa từng có ai trồng được cây tra . Bấy giờ, năm bảy mươi năm trước, vùng này chưa bị ' nhiễm mặn '...
Cây tra, vây cói/lát ...chịu nổi nước mặn ...hả anh Khánh.

lê hồng khánh
07/30/2008, 07:58 PM
Cây tra đã lớn, đã ngã ...
Ngày xưa, vùng đất mé sông kế vườn nhà tôi, trong làng tôi chưa từng có ai trồng được cây tra . Bấy giờ, năm bảy mươi năm trước, vùng này chưa bị ' nhiễm mặn '...
Cây tra, vây cói/lát ...chịu nổi nước mặn ...hả anh Khánh.

Cây cói, cây lát chịu nước nhiễm mặn, còn cây tra thì không, thưa tiền bối!

lê hồng khánh
08/03/2008, 06:01 PM
http://www.google.com/search?hl=en&rlz=1T4DMUS_en___US202&pwst=1&q=d%E1%BB%87t+chi%E1%BA%BFu&start=10&sa=N

http://www.youtube.com/watch?v=6ai7grGDPk8

Chiếu đây! Chiếu đây! Chiếu đan tay đây! Máy dệt chiếu đây! Có các em áo xanh đây!