View Full Version : Ông nhà văn xong sứ mệnh...

08/03/2008, 06:01 PM
Solzhenitsyn, chronicler of Soviet gulag, dies
<!-- BEGIN STORY BODY -->By DOUGLAS BIRCH, Associated Press Writer 51 minutes ago

<!-- end storyhdr -->MOSCOW - Alexander Solzhenitsyn, the Nobel Prize-winning Russian author whose books chronicled the horrors of dictator Josef Stalin's slave labor camps, has died of heart failure, his son said Monday. He was 89.
<!-- SpaceID=0 robot -->
Stepan Solzhenitsyn told The Associated Press his father died late Sunday in Moscow, but declined further comment.
Through unflinching accounts of the eight years he spent in the Soviet Gulag, Solzhenitsyn's novels and non-fiction works exposed the secret history of the vast prison system that enslaved millions. The accounts riveted his countrymen and earned him years of bitter exile, but international renown.
And they inspired millions, perhaps, with the knowledge that one person's courage and integrity could, in the end, defeat the totalitarian machinery of an empire.
Beginning with the 1962 short novel "One Day in the Life of Ivan Denisovich," Solzhenitsyn (sohl-zheh-NEETS'-ihn) devoted himself to describing what he called the human "meat grinder" that had caught him along with millions of other Soviet citizens: capricious arrests, often for trifling and seemingly absurd reasons, followed by sentences to slave labor camps where cold, starvation and punishing work crushed inmates physically and spiritually.
His "Gulag Archipelago" trilogy of the 1970s shocked readers by describing the savagery of the Soviet state under the dictator Josef Stalin. It helped erase lingering sympathy for the Soviet Union among many leftist intellectuals, especially in Europe.
But his account of that secret system of prison camps was also inspiring in its description of how one person — Solzhenitsyn himself — survived, physically and spiritually, in a penal system of soul-crushing hardship and injustice.
The West offered him shelter and accolades. But Solzhenitsyn's refusal to bend despite enormous pressure, perhaps, also gave him the courage to criticize Western culture for what he considered its weakness and decadence.
After a triumphant return from exile in the U.S. in 1994 that included a 56-day train trip across Russia to become reacquainted with his native land, Solzhenitsyn later expressed annoyance and disappointment that most Russians hadn't read his books.
During the 1990s, his stalwart nationalist views, his devout Orthodoxy, his disdain for capitalism and disgust with the tycoons who bought Russian industries and resources cheaply following the Soviet collapse, were unfashionable. He faded from public view.
But under Vladimir Putin's 2000-2008 presidency, Solzhenitsyn's vision of Russia as a bastion of Orthodox Christianity, as a place with a unique culture and destiny, gained renewed prominence.
Putin now argues, as Solzhenitsyn did in a speech at Harvard University in 1978, that Russia has a separate civilization from the West, one that can't be reconciled either to Communism or western-style liberal democracy, but requires a system adapted to its history and traditions.
"Any ancient deeply rooted autonomous culture, especially if it is spread on a wide part of the earth's surface, constitutes an autonomous world, full of riddles and surprises to Western thinking," Solzhenitsyn said in the Harvard speech. "For one thousand years Russia has belonged to such a category."
Born Dec. 11, 1918, in Kislovodsk, Solzhenitsyn served as a front-line artillery captain in World War II, where, in the closing weeks of the war, he was arrested for writing what he called "certain disrespectful remarks" about Stalin in a letter to a friend, referring to him as "the man with the mustache." He served seven years in a labor camp in the barren steppe of Kazakhstan and three more years in internal exile in Central Asia.
That's where he began to write, memorizing much of his work so it wouldn't be lost if it were seized. His theme was the suffering and injustice of life in Stalin's gulag — a Soviet abbreviation for the slave labor camp system, which Solzhenitsyn made part of the lexicon.
He continued writing while working as a mathematics teacher in the provincial Russian city of Ryazan.
The first fruit of this labor was "One Day in the Life of Ivan Denisovich," the story of a carpenter struggling to survive in a Soviet labor camp, where he had been sent, like Solzhenitsyn, after service in the war.

The book was published in 1962 by order of Soviet leader Nikita Khrushchev, who was eager to discredit the abuses of Stalin, his predecessor, and created a sensation in a country where unpleasant truths were spoken in whispers, if at all. Abroad, the book — which went through numerous revisions — was lauded not only for its bravery, but for its spare, unpretentious language.
After Khrushchev was ousted in 1964, Solzhenitsyn began facing KGB harassment, publication of his works was blocked and he was expelled from the Soviet Writers Union. But he was undeterred.
"A great writer is, so to speak, a secret government in his country," he wrote in "The First Circle," his next novel, a book about inmates in one of Stalin's "special camps" for scientists who were deemed politically unreliable but whose skills were essential.
Solzhenitsyn, a graduate from the Department of Physics and Mathematics at Rostov University, was sent to one of these camps in 1946, soon after his arrest.
The novel "Cancer Ward", which appeared in 1967, was another fictional worked based on Solzhenitsyn's life. In this case, the subject was his cancer treatment in Tashkent, Uzbekistan, then part of Soviet Central Asia, during his years of internal exile from March 1953, the month of Stalin's death, until June 1956.
In the book, cancer became a metaphor for the fatal sickness of the Soviet system. "A man sprouts a tumor and dies -- how then can a country live that has sprouted camps and exile?"
He attacked the complicity of millions of Russians in the horrors of Stalin's reign.
"Suddenly all the professors and engineers turned out to be saboteurs — and they believed it? ... Or all of Lenin's old guard were vile renegades — and they believed it? Suddenly all their friends and acquaintances were enemies of the people — and they believed it?"
The Stalinist era, he wrote, quoting from a poem by Alexander Pushkin, forced Soviet citizens to choose one of three roles: tyrant, traitor, prisoner.
He was awarded the Nobel Prize for Literature in 1970, an unusual move for the Swedish Academy, which generally makes awards late in an author's life after decades of work. The academy cited "the ethical force with which he has pursued the indispensable traditions of Russian literature."
Soviet authorities barred the author from traveling to Stockholm to receive the award and official attacks were intensified in 1973 when the first book in the non-fiction "Gulag" trilogy appeared in Paris.
"During all the years until 1961," Solzhenitsyn wrote in an autobiography written for the Nobel Foundation, "not only was I convinced that I should never see a single line of mine in print in my lifetime, but, also, I scarcely dared allow any of my close acquaintances to read anything I had written because I feared that this would become known."
The following year, he was arrested on a treason charge and expelled the next day to West Germany in handcuffs. His expulsion inspired worldwide condemnation of the regime of Soviet leader Leonid Brezhnev.
Solzhenitsyn then made his homeland in America, settling in 1976 in the tiny town of Cavendish, Vermont, with his wife and sons.
Living at a secluded hillside compound he rarely left, he called his 18 years there the most productive of his life. There he worked on what he considered to be his life's work, a multivolume saga of Russian history titled "The Red Wheel."
Although free from repression, Solzhenitsyn longed for his native land. Neither was he enchanted by Western democracy, with its emphasis on individual freedom.
To the dismay of his supporters, in his Harvard speech he rejected the West's faith "Western pluralistic democracy" as the model for all other nations. It was a mistake, he warned, for Western societies to regard the failure of the rest of the world to adopt the democratic model as a product of "wicked governments or by heavy crises or by their own barbarity or incomprehension."
Some critics saw "The Red Wheel" books as tedious and hectoring, rather than as sweeping and lit by moral fire.
"Exile from his great theme, Stalinism and the gulag, had exposed his major weaknesses," D.M. Thomas wrote in a 1998 biography, theorizing that the intensity of the earlier works was "a projection of his own repressed violence."
Then-Soviet President Mikhail Gorbachev restored Solzhenitsyn's citizenship in 1990 and the treason charge was finally dropped in 1991, less than a month after a failed Soviet coup. Following an emotional homecoming that started in the Russian Far East on May 27, 1994, and became a whistle-stop tour across the country, Solzhenitsyn settled in a tree-shaded, red brick home overlooking the Moscow River just west of the capital.
While avoiding a partisan political role, Solzhenitsyn vowed to speak "the whole truth about Russia, until they shut my mouth like before."
He was contemptuous of President Boris Yeltsin, blaming Yeltsin for the collapse of Russia's economy, his dependence on bailouts by the International Monetary Fund, his inability to stop the expansion of NATO to Russia's borders, his tolerance of the rising influence of a handful of Russian billionaires — who were nicknamed "oligarchs" by an American diplomat.
Yeltsin's reign, Solzhenitsyn said, marked one of three "times of troubles" in Russian history — which included the 17th century crises that led to the rise of the Romanovs and the 1917 Bolshevik revolution. When Yeltsin awarded Solzhenitsyn Russia's highest honor, the Order of St. Andrew, the writer refused to accept it. When Yeltsin left office in 2000, Solzhenitsyn wanted him prosecuted.
The author's last book, 2001's "Two Hundred Years Together," addressed the complex emotions of Russian-Jewish relations. Some criticized the book for alleged anti-Semitic passages. But the author denied the charge, saying he "understood the subtlety, sensitivity and kindheartedness of the Jewish character."
Yeltsin's successor Putin at first had a rocky relationship with Solzhenitsyn, who criticized the Russian president in 2002 for not doing more to crack down on Russia's oligarchs. Putin was also a veteran of the Soviet-era KGB, the agency that, more than any other, represented the Soviet legacy of repression.
But the two men, so different, gradually developed a rapport. By steps, Putin adopted Solzhenitsyn's criticisms of the West, perhaps out of a recognition that Russia really is a different civilization, perhaps because the author offered justification for the Kremlin's determination to muzzle critics, to reassert control over Russia's natural resources and to concentrate political power.
Like Putin, Solzhenitsyn argued that Russia was following its own path to its own form of democratic society. In a June 2005 interview with state television, he said Russia had lost 15 years following the collapse of the Soviet Union by moving too quickly in the rush to build a more liberal society.
"We need to be better, so we need to go more slowly," he said
Following the death of Naguib Mahfouz in 2006, Solzhenitsyn became the oldest living Nobel laureate in literature. He is survived by his wife, Natalya, who acted as his spokesman, and his three sons, including Stepan, Ignat, a pianist and conductor, and Yermolai. All live in the United States.
____ Correspondent Jim Heintz in Moscow contributed to this report

08/04/2008, 07:58 AM
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 width=760 align=left border=0><TBODY><TR vAlign=top><TD colSpan=5>Cuộc đời Alexander Solzhenitsyn <!-- end_title -->

</TD></TR><TR vAlign=top><TD colSpan=3><TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 width=203 align=right border=0><TBODY><TR><TD bgColor=#ffffff rowSpan=2>http://www.bbc.co.uk/f/t.gif</TD><TD>http://newsimg.bbc.co.uk/media/images/44889000/jpg/_44889466_flowers_ap226tall.jpg
</TD></TR><TR><TD class=caption>Hoa tưởng niệm được đặt đầy bênngoài tư gia của nhà văn Alexander Solzhenitsyn</TD></TR></TBODY></TABLE><!-- st_story -->Alexander Solzhenitsyn, vừa qua đời ở tuổi 89, là người từng đóng một vai trò quan trọng trong việc chấm dứt chủ nghĩa cộng sản.
Ông sáng tác các tiểu thuyết cao đẹp, lên án sự đàn áp của chế độ Soviet.
Sinh ra trong một gia đình trí thức Cossack, Alexander Solzhenitsyn tốt nghiệp ngành toán lý chỉ vài tuần trước khi Liên bang Soviet có cuộc chiến sinh tồn với Hitler.
<!-- end_story -->Solzhenitsyn trở thành sỹ quan pháo binh và được tặng thưởng về lòng quả cảm. Tuy nhiên, năm 1945, ông đã bị lên án về tội dám chỉ trích Stalin trong một lá thư.
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/images/furniture/button_video.gifCuộc đời Solzhenitsyn (http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7540042.stm)

Tám năm sau đó của ông bị chôn vùi giữa muôn ngàn người khác trong trại tù. May mắn hơn một số người, ông đã sống sót qua thời kỳ này.
Tiếp theo đó, ông bị lưu đày tại Kazakhstan, cũng là thời gian ông được chữa khỏi chứng ung thư dạ dày.
Sau vụ thất thế của nhà cải cách Khrushchev, cơ quan mật vụ Nga KGB tăng cường sách nhiễu Solzhenitsyn, buộc ông phải đem xuất bản các tác phẩm của mình ở nước ngoài.
Tiểu thuyết "Vòng tròn đầu tiên" (The First Circle) và "Trại ung thư" (Cancer Ward) tiếp tục lên tiếng về hệ thống Soviet.
Năm 1970, ông được trao giải Nobel Văn học. Tuy nhiêu, ông không tới Stockholm dự lễ trao giải vì sợ sẽ không được trở về quê nhà.
Năm 1973, tập đầu tiên trong bộ tiểu thuyết "Quần đảo ngục tù" gồm ba tập được xuất bản tại phương Tây. Ông đã phải giấu giới chức về tác phẩm này vì sợ những người được nhắc tới trong đó bị báo thù.
Bị coi là kẻ phản bội
Tuy nhiên, người từng giúp việc cho ông là Elizaveta Voronyanskaya đã tiết lộ nơi để tác phẩm khi bị KGB thẩm vấn. Sau đó, bà đã treo cổ tự vẫn.
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 width=203 align=right border=0><TBODY><TR><TD bgColor=#ffffff rowSpan=2>http://www.bbc.co.uk/f/t.gif</TD><TD>http://newsimg.bbc.co.uk/media/images/44887000/jpg/_44887999_solz2_226b.jpg
</TD></TR><TR><TD class=caption>Ông Solzhenitsyn đã trải qua 8 năm trong trại cải tạo</TD></TR></TBODY></TABLE>Solzhenitsyn quyết định công bố tác phẩm. "Quần đảo ngục tù" kể một cách chi tiết về việc lạm dụng có hệ thống của chính quyền Soviet trong thời gian từ 1918 tới 1956 tại hệ thống rộng lớn các nhà tù và trại cải tạo.
Việc công bố tác phẩm đã dẫn tới một chiến dịch bạo lực chống lại Solzhenitsyn trên hệ thống báo chí Soviet, nơi người ta gọi ông là một kẻ phản bội.
Đầu năm 1974, danh tiếng quốc tế của Solzhenitsyn cũng không giúp ông thoát khỏi cảnh bắt bớ.
Tuy nhiên, thay vì bỏ tù ông, giới chức Soviet đã tước quyền công dân và trục xuất ông ra khỏi đất nước.
Khi sống lưu vong, ông tiếp tục gây nhiều tranh cãi, đáng kể là khi ông ra một loạt các tài liệu nói về những nghi ngờ về việc sáng tác tiểu thuyết "Sông Đông êm đềm" của nhà văn Mikhail Sholokhov.
Cuối cùng, ông định cư tại Vermont, Hoa Kỳ cùng người vợ thứ hai và ba người con trai. Tại đây, ông đã hoàn tất nốt hai tập của tiểu thuyết "Quần đảo ngục tù".
Trở lại nước Nga
"Đêm Phổ", một tác phẩm truyện thơ dài về cuộc tiến quân báo thù của Hồng Quân vào vùng Đông Phổ năm 1945 được công bố năm 1977.
Ông được cho là đã sáng tác và ghi nhớ truyện thơ này từ 25 năm trước, trong thời gian chịu cảnh tù đày.
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 width=203 align=right border=0><TBODY><TR><TD bgColor=#ffffff rowSpan=2>http://www.bbc.co.uk/f/t.gif</TD><TD>http://newsimg.bbc.co.uk/media/images/44888000/jpg/_44888000_solz3_226b.jpg
</TD></TR><TR><TD class=caption>Việc công bố "Quần đảo ngục tù" khiến Solzhenitsyn trở thành đối tượng đấu tố của truyền thông Nga hồi thâp niên 70 </TD></TR></TBODY></TABLE>Tuy nhiên, Solzhenitsyn bác bỏ chủ nghĩa tự do, bác bỏ khái niệm dân chủ mà Gorbachev và Yeltsin đưa ra như một sự hoang đường. Ông cũng chỉ trích chủ nghĩa tự do Tây phương.
Ông trở lại nước Nga hồi 1994 và nói với Quốc hội Nga (Duma) rằng người Nga hậu cộng sản vẫn đang chưa được sống trong một nền dân chủ.
Ông lên án các chính trị gia là tham nhũng. Ông thường xuất hiện trên truyền hình để lên tiếng phản đối đất nước từng sỉ nhục, rồi sau lại vinh danh ông.
Năm 2000, tác phẩm "Hai trăm năm cộng sinh" của ông lại bàn tới vấn đề nhạy cảm, khi tìm hiểu về vị thế của người Do thái trong xã hội Soviet.
Ông bác bỏ một số cáo buộc về chủ nghĩa bài Do thái. Dần dần, người Nga không còn mấy quan tâm tới những lời chỉ trích của ông.
Cá nhân cựu Tổng thống Vladimir Putin từng tới thăm ông hồi năm 2007 để trao tặng ông giải thưởng quốc gia Liên bang Nga vì những tác phẩm mang đầy tính nhân văn.
Năm 2006, bộ phim Nga đầu tiên dựa trên một trong các tiểu thuyết của ông, "Vòng tròn đầu tiên", được trình chiếu trên truyền hình quốc gia, bốn thập niên sau khi tác phẩm được công bố.
Bộ phim truyền hình 10 tập nói về sự khủng bố dưới triều đại Stalin, mô tả Liên bang Soviet như một nhà tù khổng lồ.
Cũng trong năm 2006, Solzhenitsyn, khi đó 87 tuổi, đã chỉ trích Nato và cáo buộc tổ chức này là tìm cách kiểm soát nước Nga.
Khi đó, Alexander Solzhenitsyn đã giành được vị trí trong lịch sử như một trong các nhà văn Nga xuất sắc nhất thế kỷ 20.


08/04/2008, 09:18 AM
Tôi biết đến cái tên Alexander Solzhenitsyn qua bài viết sau đây của ông ... một thuở xa xưa ... đâu năm 87, 88 ...


The Bonfire and the Ants
translated by Michael Glenny
I threw a rotten log onto the fire without noticing that it was alive with ants.
The log began to crackle, the ants came tumbling out and scurried around in desperation. They ran along the top and writhed as they were scorched by the flames. I gripped the log and rolled it to one side. Many of the ants then managed to escape onto the sand or the pine needles.
But, strangely enough, they did not run away from the fire.
They had no sooner overcome their terror than they turned, circled, and some kind of force drew them back to their forsaken homeland. There were many who climbed back onto the burning log, ran about on it, and perished there.

Đống củi cháy và bầy kiến

(Trần Tuệ Minh dịch)

Tôi ném thanh củi mục vào đống lửa mà chẳng biết có bầy kiến sống trong đó.
Thanh củi bắt đầu bén lửa lách tách, bầy kiến đổ ùa ra nhốn nháo chạy quanh trong tuyệt vọng. Chúng chạy ngược xuôi và quằn quại khi bị lửa đốt. Tôi chộp thanh củi, lăn nó về một bên. Nhiều con kiến thoát được lên cát hoặc mớ lá thông.
Nhưng lạ thay chúng không chịu chạy tránh xa đống lửa.
Vừa chế ngự được nỗi kinh hoàng, chúng đã quay lại xúm xít, và có hấp lực nào đó lôi kéo chúng trở về với quê hương chúng đã ruồng bỏ. Nhiều con kiến trèo trở lại lên thanh củi đang cháy, chạy loanh quanh và tan xác trên đó.

Dịch từ bản Anh ngữ: "The bonfire and the ants", trong Alexander Solzhenitsyn, Matryona's House and Other Stories

(Ringwood, Vic.: Penguins Books Australia Ltd.: 1985)

08/04/2008, 09:51 AM
Định hướng:
" Cái kiến mày ở trong nhà
Tao đóng của lại, mầy ra đường nào .
Thị trường:
"Cái cá mầy ở dưới ao,
"Tao tát nước vào mầy sống được chăng"

Tôi nhớ một câu của 'ông anh' ấy hồi đặt chân lên được bờ Songkhla:
" Khi họ tướt đoạt (sạch sành sanh vét...) của mình, thì mình lại hóa ra ...được Tự Do ..."