PDA

View Full Version : 休論凡亡與楚存



anmota
08/11/2005, 04:28 PM
秋夜客感 (其一)
旅舍蕭蕭席作門
微吟袖手過黃昏
秋風落葉羈情思
夜雨青燈客夢魂
亂後逢人非夙昔
愁中送目寓乾坤
到頭萬事皆虛幻
休論凡亡與楚存
Phiên âm: Thu dạ khách cảm (bài 1)

Lữ xá tiêu tiêu tịch tác môn
Vi ngâm tụ thủ quá hoàng hôn
Thu phong lạc diệp ki tình tứ
Dạ vũ thanh đăng khách mộng hồn
Loạn hậu phùng nhân phi túc tích
Sầu trung tống mục ngụ càn khôn
Ðáo đầu vạn sự giai hư huyễn
Hưu luận Phàm vong dữ Sở tồn (1).

Nguyễn Trãi
Nguyen Trai Dịch thơ: Ðêm thu ở đất khách cảm hoài

Quán trọ đìu hiu cửa chiếu giăng,
Khoanh tay ngâm khẽ suốt hoàng hôn.
Gió thu lá rụng – tình cô lữ,
Mưa tối đèn xanh – khách mộng hồn.
Sau loạn, người trông người mặt lạ,
Trong sầu, mắt gửi ý càn khôn.
Rốt cùng muôn việc đều hư ảo,
Nước mất hay đâu, nước hãy còn.

Chú thích:

(1) Sở tồn 楚存: Trang Tử 莊子. Sở vương dữ Phàm quân tọa. Sở tả hữu viết : "Phàm vong giả tam. Phàm quân viết : Phàm chi vong giả bất túc dĩ táng ngô tồn. Sở chi tồn bất túc dĩ tồn tồn. Do thử quan chi tắc vị thủy vong nhi Sở vị thủy tồn dã (Ðiền Tử Phương).
楚王與凡君坐. 楚左右曰 : 凡亡者三. 凡君曰 : 凡之亡者不足以喪吾存. 楚之存不足以存存. 由此觀之則凡未始亡而楚未始存也 (田子方).
Nguyễn Hiến Lê dịch : "Vua Sở ngồi nói chuyện với vua Phàm. Kẻ tả hữu của vua Sở bảo rằng nước Phàm có ba lần mất. Vua Phàm nói với vua Sở : "Nước Phàm mất không ảnh hưởng gì đến sự tồn tại của tôi thì nước Sở còn cũng không đủ để bảo rằng vua Sở còn tồn tại hay không. Xét như vậy thì nước Phàm vị tất đã mất mà nước Sở vị tất đã còn (Trang Tử Nam Hoa Kinh, trang 391).

nước mặn
08/13/2005, 05:14 PM
" Đường quê muôn dặm mây về núi
Đất khách năm canh sóng bổ ghềnh "

Hai câu nầy tôi nhớ là được đăng dưới một cái đề mục gì đó (Ao thả vịt?) của tờ báo Sóng Thần. Tôi nghĩ tác giả là cụ Phan Thanh Giản, nhưng không chắc lắm. Những năm đầu ở Mỹ, cái thành phố bờ biển quanh năm sương mù Morro Bay, đêm nghe sóng vỗ vào hồn đá nên nhớ hoài hai câu trên. Các bạn nào biêt rõ hơn, xin được chỉ giáo (Có dùng Google mà cũng không thấy có kết quả gì ).

anmota
08/13/2005, 11:06 PM
Lữ xá tiêu tiêu tịch tác môn
Tại chỗ ở xa nhà xa quê, đem chiếc chiếu mà chắn cái cửa trước

Vi ngâm tụ thủ quá hoàng hôn
Ngâm nga thì thầm ,lấy ống tay áo mà che , khỏi thấy trời ngã chiều tối rồi

Thu phong lạc diệp ki tình tứ
Gió thu làm lá rụng , cố níu lại những nỗi niềm ( trong ta)

Dạ vũ thanh đăng khách mộng hồn
Mưa đêm đèn mờ làm xa lạ cả mộng hồn ( của ta)

Loạn hậu phùng nhân phi túc tích
Sau mùa loạn , gặp ai cũng chả nhận ra được dấu vết ngày xưa

Sầu trung tống mục ngụ càn khôn
Giữa lúc buồn buồn , ta đưa mắt gửi xa xăm vào cõi đất trời

Ðáo đầu vạn sự giai hư huyễn
Rốt cuộc thì gì gì đi nữa cũng chỉ là hư huyễn ( không có thực, là như có như không ..)
Hưu luận Phàm vong dữ Sở tồn (1).
Miễn bàn chuyện Phàm mất hay Sở còn!
============================================
(1. Trong thiên Điền tử Phương Trang tử có nói
" Phàm chi vong giả bất túc dĩ táng ngô tồn. Sở chi tồn bất túc dĩ tồn tồn. Do thử quan chi tắc vị thủy vong nhi Sở vị thủy tồn dã (Ðiền Tử Phương).)
Nước Phàm đã mất ư ?Không đủ làm mất tiêu cái còn của tôi.
Nước Sở còn ư? Không đủ để bảo còn còn mãi.
Theo đó mà xem ra ắt 'chưa sắp mất' mà là 'chưa sắp còn' đó thôi) .
amt