• Gỏi cá sanh cầm và chim mía lùi



    Đã mấy năm tôi mới có dịp về lại thôn Đôn Lương (xã Đức Thạnh, Mộ Đức) để thăm bà con. Trưa hôm đó, anh họ tôi tổ chức một bữa cơm thân mật, ngoài tôi với những người trong gia đình, anh còn mời thêm một số bà con ở gần, trong đó có vài cụ cao niên. Bữa cơm được bày ra tương đối thịnh soạn (đối với một miền quê) ngoài thịt heo luộc, cá ngừ kho ngọt còn có khổ qua dồn cá chuồn xay hấp và một số món khác, còn thức uống là bia Dung Quất.

    Giữa bữa có một cụ nói: Bây giờ đời sống của bà con ta ngày một khá hơn nên bữa ăn cũng nhiều món hơn, nhưng lại ít thấy xuất hiện món ăn của “ngày xưa”. Những món ấy mà nhấm rượu thì phải nói là “hết ý”!

    Cụ vừa dứt lời, ông anh tôi nói ngay: Hồi ấy cuộc sống quá khó khăn, ăn chỉ cốt để no, nên thức ăn phải khác bây giờ chứ cụ. Cuộc sống ngày càng đi lên mà!

    Đúng rồi, cuộc sống ngày càng đi lên, mừng quá đi chứ! Nhưng tôi muốn nói ở đây là nói đến các món ăn “riêng có” của quê mình ngày ấy đấy mà.

    Nghe cụ nói đến món ăn “riêng có” tôi liền nghĩ chắc đây là những món ăn dân dã, nhưng đậm đà hương vị quê hương. Tôi tò mò hỏi: Thưa cụ! Cụ có thể cho chúng cháu biết những món ăn đó là những món gì không ạ?

    Cụ thong thả trả lời: Đó là món gỏi cá sanh cầm. Đấy chính là một trong những món ăn “độc đáo” ở vùng Đôn Lương ta ngày xưa đấy. Ngừng một lát như để nhớ lại, cụ kể:

    Cá diếc con được nuôi bằng nếp rang phồng rồi giã nhỏ bỏ vào bể cho cá ăn. Cá bắt đầu lớn là có thể làm món gỏi cá sanh cầm (tuỳ sở thích của mỗi người có thể dùng cá nhỏ hoặc to).

    Còn nước chấm được làm bằng gan heo băm nhỏ, xào với đậu phụng rang giã nhỏ cộng với ớt, mắm và một số gia vị khác.

    Gỏi cá sanh cầm được ăn kèm với lá quýt, chanh, mơ, đinh lăng, húng lông, diếp cá, ngò tây, củ và lá gừng... Nước chấm và lá, củ ăn kèm được đặt quanh bể cả. Cá vớt lên khỏi nước được cuốn với các loại rau thơm và chấm vào nước chấm để ăn. Cứ mỗi miếng gỏi nhấp một ngụm rượu gạo vừa tăng thêm hương vị vừa dễ tiêu hoá. Thường ăn gỏi cá sanh cầm có từ vài người trở lên, vừa thưởng thức vừa kể chuyện gia đình, đồng áng, cao hứng có lúc còn hát đối đáp, rất vui!

    Kể vừa dứt món gỏi cá sanh cầm, cụ liền tiếp: Không những chỉ có thế, ở miệt Đôn Lương của chúng ta còn có một món ăn khác cũng không kém độc đáo, đó là món chim mía lùi.

    Những con chim non được bắt trong những đám mía, đem về nhổ sạch lông rồi đem hơ nhẹ trên lửa, cắt bỏ mỏ, chân, khoét bỏ ruột xong, nhồi sả, ớt, hành, nén... vào trong. Rồi ra bắc một chảo dầu phụng đun sôi pha ít muối, ớt khuấy đều, bỏ chim vào chảo đảo qua vài lần rồi vớt ra, lấy đất sét đã được bóp nhuyễn bọc từng con chim lại lùi vào đống tro của lửa than. Chim vừa chín, mở bọc đất sét ra ta sẽ có một miếng ăn nhỏ nhưng đầy hương vị. Rồi cụ nở một nụ cười rất tươi và hỏi: Các cháu thấy những món ăn ấy thế nào? Có đậm đà hương vị quê hương không nào? Đừng chê những món ăn gọi là “cây nhà, lá vườn” nghe các cháu!

    Nghe cụ kể, tôi thầm nghĩ: dẫu trước đây cuộc sống còn nghèo, nhưng mỗi làng quê, mỗi vùng miền đều có những món ăn “riêng có” đã có những món trở thành “đặc sản” là niềm tự hào của bà con ta. Như ở Quảng Ngãi quê mình có: Don Vạn Tượng, chim mía Xuân Phổ, cá bống sông Trà, kẹo gương Thu Xà, mạch nha Đồng Cát...

    Như nuối tiếc các món ăn dân dã của quê ta ngày xưa, cụ nói cũng vừa là trách móc: Thời gian qua, do phun thuốc trừ sâu rầy quá nhiều, cộng với một số người chuyên dùng kích điện, lưới mắt nhỏ để bắt cá. Hỏi cá còn đâu? Còn chim mía thì khi phát hiện có đàn chim về trú, thì người ta dùng lưới chụp bắt cả đàn, rồi họ mang bán cho các quán ăn, nhà hàng... Vì vậy, còn đâu cá diếc, chim mía để chúng ta làm món mà thưởng thức “hương vị quê nhà”. Thật tiếc!

    Mậu Chiến
    This article was originally published in forum thread: Gỏi cá sanh cầm và chim mía lùi started by xì trum View original post
About us
Xin đón chào bạn đến với trang Web của xứ Quảng, trang web của toàn thể những người con của xứ Quảng lưu lạc trên khắp những nẻo đường năm châu...

Mọi liên lạc xin gởi về => đây