Warning: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in ..../includes/class_bbcode.php on line 2958
Chòi Mía và Đường Mía
Trang 1/2 12 cuốicuối
kết quả từ 1 tới 20 trên 31

Ðề tài: Chòi Mía và Đường Mía

  1. #1

    Chòi Mía và Đường Mía

    ĐSB gồng mình viết đại nhe. Chỉ viết rong ký ức thôi, nên chắc còn thiếu (và sai) nhiều, mong mấy chú mấy bác bổ túc thêm.

    Chòi Mía và Đường Mía




    Người dân miền Trung nói chung và Quảng Ngãi nói riêng, ngoài công việc cày cấy và trồng ngũ cốc, dựng bờ xe nước để đưa nước từ sông ngòi vào ruộng đồng, người ta còn trồng mía và làm đường mía. Cưộc sống bên cạnh bờ xe nước, và chòi mía đã đi vào văn hóa đặc thù của người dân Quảng Ngãi trong một thời gian dài. Mãi đến năm 1975 thì hai văn hóa này bắt đầu mai một, và đến khoảng năm 1985 thì bờ xe nước trên những con sông lớn của Quảng Ngãi (như sông Vê và Trà Khúc) và những chòi mía đã biến mất!

    Ngày xưa, mỗi năm, sau tháng Giêng, là người dân Quảng Ngãi lại bận rộn lo lập chòi mía để nấu đường. Mùa làm đường mía ở miền Trung thường kéo dài từ cuối tháng Giêng đến tháng Ba âm lịch.

    Chòi mía thường được cất trên một miếng đất gần những đám mía. Chòi thường được làm bằng tre, lợp bằng lá mía khô hay rơm (cây lúa sau khi giũ sạch hột và phơi khô).

    Chòi mía được chia làm hai phần:

    Phần ngoài rộng, trống trải, có bộ che gồm ba ông che, một che trống và hai che mái, nằm ở giửa chòi mía. Ông che trống được gắn vào một cái đòn quay và cuối đòn quay là cái nài dùng để buột vào cổ trâu/bò để đẩy che. Hai ông che mái gồm ông che mía và ông che bã.

    Phần này của chòi mía không có vách, chỉ có những trụ bằng tre chống đỡ. Chưn ba ông che được đặt trên một cái bồn hình chữ nhật, gọi là bồn dưới, có ba lỗ, mỗi lỗ cho một trục che. Trục che được bao bọc bằng một miếng da trâu, xoa nhớt cho trơn. Và cổ ba ông che được gắng vào một cái bồn (gọi là bồn trên hay khẩu). Khẩu và bồn che kèm ba ông che lại bằng hai trụ gỗ gắn liền bồn và khẩu che.

    Phần đầu của che trống và hai che mái được chạm thành những khớp răng gọi là bông tai che. Bông tai che hình vuông, bầu bầu ở ngoài cùng, là hệ thống răng dùng để xoai tròn ba ông che. Hai khúc gỗ dài gắn vào trục đầu che trống tạo thành hình chữ V gọi là đòn quay, khi trâu/bò đẩy đòn quay để xoai tròn che trống, những bông tai trên che trống ăn khớp vào bông tai của hai che mái và xoai hai che mái chạy theo. Ông che trống luôn luôn quay ngược chiều kim đồng hồ, và hai ông che mái luôn luôn quay cùng chiều kim đồng hồ. Phần giữa của bồn che cao và lài lài dần ra bìa. Chung quanh bìa bồn dưới là một cái rãnh dùng để tích tụ nước mía. Một đầu bồn có đào một lỗ dưới đất và đặt cái thùng chứa nước mía. Rãnh bồn che dưới có bắt một máng nhỏ để mước mía trong rãnh chảy vào thùng chứa.

    Phần trong, chòi mía được ngăn cách phần ngoài bằng một tấm vách lá đơn sơ dùng để chắn gió, có một cửa nhỏ thông ra phòng che. Phần này có bốn chảo nấu đường, mỗi chảo có đường kính cở 1m, làm bằng gan. Trước khi đặt chảo, người thợ nấu đường đào một cái lò lớn hình dáng bầu dục, trên mặt lò được phân chia ra làm bốn lỗ cho bốn chảo.

    Một đầu lò có cửa nhỏ để thông khói goị là cửa lù, và đầu kia là cửa lò hình chữ nhật, dài và dốc lài lài lên mặt đất, dùng để đưa chà hay bả mía khô vào đốt lò. Giữa cửa lò và bốn chảo đường là một cái cầu bằng đất, rộng cở một thước, bắt vòng trên cửa lò. Cầu này dùng cho thợ nấu đường đi qua đi lại múc nước đường chuyển qua những chảo trên lò.

    Bốn lỗ trên lò được ngăn chia bằng những trục tre bao bọc bởi đất sét trộn với rơm. Những trục được uốn theo hình cong cong để ăn khớp với hình tròn của chảo, và trên mặt trục được bao bọc bởi một lớp lá Gáo để cho nước đường không thấm vào trục. Công việc đặt trục tre, đắp đất sét trộn rơm chung quanh trục, và bao lớp lá Gáo trên mặt trục gọi là bó giang. Khi giang khô cứng thì bốn chảo nấu đường được đặt lên và khằn lại bằng đất sét cho hơi trong lò không thoát qua được.

    Sự sắp xếp vị trí các chảo trên lò không nhất thiếc phải theo một thứ tự nhất định nào. Thông thường thì tính theo ngược chiều kim đồng hồ, chảo đầu tiên (1) dùng để đun sôi nước mía nằm gần cửa lò. Kế đến là chảo nước chè hai (2), chảo cửa lù hay chảo mật (3), và cuối cùng là chảo thắng mật (4). Bên cạnh chảo nước chè hai là thùng chè hai dùng để đựng nước chè hai sau khi đun sôi từ chảo một. Và bên cạnh chảo thắng mật (4) là thùng chứa mật được đưa từ chảo mật (3) qua. Bên cạnh thùng chè hai được đặt một thùng nhỏ chứa vôi, và bên cạnh thùng mật là một vài caí ui dùng để đựng bọt đường múc từ chảo ra. Trên đầu những chảo đường người thợ đường treo những gáo lớn nhỏ dùng để múc nước đường và bọt.

    Để chuẩn bị cho mùa làm đường người chủ đường cần phải lo sẳn sàng những điều tất yếu gồm che, chảo, và muỗng đường. Trước khi dựng chòi người chủ phải lo tìm thợ rà che. Thợ rà che là một người thợ mộc, nhưng không phải người thợ mộc nào cũng biết rà che.

    Người thợ rà che ngoài việc cần có những mũi dao đặt biệt, còn phải biết xem xét và sửa chửa ba ông che, bông tai che, và bồn che cho đều để công việc ép nước mía đạt được kết quả cao. Mỗi năm che cần phải rà lại vì qua một mùa làm đường ba ông che sẽ bị mòn không đều, tạo nên lồi lõm trên mặt che.

    Khi che được rà lại thì bông tai che và bồn che cũng phải được điều chỉnh cho ăn khớp nguyên bộ. Trước khi rà người thợ rà che đào một cái lỗ sâu hơn nữa đường kính ông che và dài bằng ông che.

    Một hệ thống trục bắt vào cỗ che và chưn che để che có thể quay tự do trong lỗ, và một dàn vịn song song với lỗ đào. Một người đứng trên ông che dùng chân đạp cho che xoai tròn, người thợ rà dùng lưỡi dao rà che để kiểm soát độ tròn của ông che và rà thân hình che cho đều. Sau khi che đã rà xong, thợ rà che kiễm sóat lại các nem của bồn trên và bồn dưới để khi đặt che vào bồn độ hở giữa ba ông che không khít quá và cũng không hở nhiều quá. Che khít quá làm cho trâu bò kéo không nỗi và có thể làm hư che; Che hở quá sẽ ép không sạch nước mía. Ngoài việc rà che thợ nấu đừơng phải lo kiễm soát lại các chão nấu đường, và muỗng đỗ đường phải ngâm rữa sạch trước khi dùng.

    Nhiên liệu đốt lò là những bó chà và những bó bả mía khô từ mùa làm đường năm trước. Khi mía cao cở đâu người thì chủ mía bắt đầu nghĩ đến chuyện hạ chà. Chà là những tạp cây nhỏ, bụi trên rẫy, rừng, được chặt phơi khô và buột thành những bó tròn cở một ôm tay, mang về chất chung quanh chòi mía để đốt lò.

    Thợ nùi (người thợ chuyên lo chụm lò) thả bó chà hay bả mía khô trước mặt cửa lò, xong dùng một cây sào dài đẩy vào lò. Thỉnh thoảng thợ nùi dùng một cái trang dài để tản tro lửa trong lò cho đều, và khi tro trong lò đầy thì thợ nùi dùng trang cào ra đem đổ bên ngoài.

    Mía ngoài đám được hạ xuống bằng một cái rựa, to, và nặng, dài cở hai gan tay. Mía hạ xuống sẽ được dứt (chặt) ngọn, phần đầu cây mía được dứt ra để dành làm giống cho năm sau. Lá mía tươi dùng cho trâu bò ăn, và thân mía được róc sạch lá khô, lá mía khô được mang về để đốt lò mía. Mía được bó lại thành bó và ngựa về chòi, hoặc bỏ lên xe đạp thồ về chòi. Gọi là ngựa vì người ta đóng một con ngựa (một khúc gỗ có bốn chưng, hai đầu được cơi bốn cây dài thêm ra) và bỏ mía trên đó để vác về chất thành vòng bên cạnh chòi mía.

    Thường thì có bốn người chụm mía cho che. Mỗi bên hai người, một người chụm mía và một người rút bả mía. Người lớn thì mỗi bên chỉ cần một người. Người chụm mía đưa mía vào giữa hai ông che (che trống và che mía), che xoai ép mía lấy nước chảy vào máng, và đẩy mía qua bên kia sẽ được người chụm mía bên kia đưa lại vào hai ông che đối diện (che trống và che bã) bằng bàn lùa. Bàn lùa là một miếng gỗ được cưa ra thành nhiều khe và đẻo gọt sao cho ăn khớp vào khe giữa che trống và che bã. Mía được chụm qua một lần sẽ dẹp lại và người chụm mía đưa vào bàn lùa để tiếp tục ép lấy nước. Khi mía đã được ép sạch nước thì người kéo bả bỏ ra ngoài. Bả mía sẽ được đem đi phơi khô dùng để nấu lò năm tới hay nấu bếp.

    Trong chòi mía, phía trước cửa lò, thường được cơi thêm ra và đặt một cái bàn ăn cho thợ nấu đường và người làm trong chòi dùng cơm. Một nơi cho người chủ chòi ngủ qua đêm canh chừng chòi mía. Phía bên ngoài gần lò nấu đường được đặt sẳn những muỗng đường trống, nhét nùi sẳn thành một hàng, khi cần, thợ đường sẽ mang vào. Muỗng đường làm bằng đất sét, hình nón, cao gần một thước. Phía đầu miệng muỗng lớn cở miệng nón lá, phía đuôi muỗng túm nhỏ lại cở cán dao. Trước khi đổ đường vào muỗng, muỗng được nhét một cục rơm khô (gọi là cùi) bịt lỗ nhỏ của muỗng lại để đường không chảy ra. Bên trong phần thắng đường, thợ nấu đường đào lỗ dưới đất cao chừng một phần ba muỗng đường và đặt một hàng những muỗng trống.

    Chòi mía thường có hai cái chuồng cho trâu bò đạp mía ở. Chuồng trâu/bò thường không có mái, chỉ có hàng rào chung quanh để giữ trâu/bò ở tạm trong thời gian đạp mía. Trâu bò đạp mía thường thì đạp đôi, nhưng đôi khi trâu đực khỏe mạnh thì có thể đạp chiếc. Trâu/bò được buột vào đòn kéo che và đi trên một vòng tròn chung quanh ba ông che. Phải có một người đi sau trâu/bò đánh nó đi cho đều. Thường thì những con trâu không cần người đi sau đánh, khi mắc vào nài là trâu nó đi một mình.

    Nước mía che ép ra chảy vào thùng chứa. Khi nứơc mía đã đầy thùng ở ngoài vòng che thì người thợ nấu đừơng sẽ múc đổ vào chảo một ở cửa lò để đun sôi, trong khi ba chảo còn lại sẽ được chứa nước lạnh để chảo khỏi bị nóng. Gai đoạn này thợ nấu đường bỏ vôi bột vào nước mía. Vôi có công dụng làm sạch nước mía và làm cho nước đường dể kết tinh thành đường ở chảo thắng. Lượng vôi dùng tùy thuộc vào miá của mỗi vùng, đây là bí quyết của từng người thợ có kinh nghiệm. Khi nước mía ở chảo một chín sôi, vớt bọt đổ vào ui bên cạnh chảo, xong sẽ được múc đổ vào thùng chè hai, nước này được gọi là nước chè hai. Nước chè hai uống có vị ngọt thanh, ngon, là một trong những đặc sản nơi chòi mía được ưa chuộng bởi nhiều người. Một buổi trưa nắng, nóng, uống một bát nước chè hai sẽ nhớ mãi hương vị của chòi mía!

    Khi thùng nước mía tươi thứ hai ngoài vòng che đã đầy, ngừơi thợ xả nứơc chè hai từ thùng xuống chảo chè hai (2) để có chỗ trống cho lượng chè hai kế tiếp (đây là tiến trình bắt đầu nấu mật). Khi thùng nước miá tươi thứ ba đã đầy, thợ mới sang nứơc từ chảo chè hai sang chảo lù (3) để có chảo trống xả nứơc chè hai từ thùng xuống và lấy thùng chứa chè hai lựơt thứ ba. Khi thùng nước mía thứ tư đầy ngừơi thợ lại dồn nứơc từ chảo ở cửa lù (3) sang chảo mật (4) và nứơc từ chảo chè hai sang chảo lù. Và tiếp tục cho chảo nứơc mía tươi thứ năm. Khi thùng nứơc miá tươi thứ năm sắp đầy cũng là lúc chảo mật (4) hoàn tất và đựơc cất vào thùng mật. Cứ thế tiép tục cho đến hết buổi. Khi ngoài vòng che ngưng hoạt động và nghỉ trưa là lúc thợ bắt đầu đổ nước mật từ thùng mật ngược ra bốn chảo để thắng thành đường. Lúc đường sắp thắng xong thì vòng che họat động trở lại và cứ thế tiếp tục cho đến hết buổi chiều. Khi chiều về, chòi mía ngưng đạp và thợ nấu đường lại đổ nước mật từ thùng mật ngược ra chảo để thắng cho hết trước khi đóng cửa chòi về nghỉ.

    Khi nước mật thắng thành đường sẽ được đổ vào muỗng. Muỗng đường được đổ làm hai đợt, đợt thứ nhất đổ lưng hơn nữa muỗng. Sau đợt một, đợi đường trong muỗng nguội lại thì thợ đường dùng một cái dao dài cào chung quanh thành muỗng và trộn đều đường trong muỗng. Xong để nguội đến chiều hoặc qua ngày hôm sau. Lúc này đường trên mặt muỗng sẽ rút lại ở giữa muỗng và có nhiều đường nức. Thợ đường sẽ cào lớp đường trên mặt bỏ vào chảo mật thắng cho kỳ sau. Và khi nước đường kỳ sau đã tớI, thợ đường sẽ đổ lên phần trũng của muỗng lúc trước. Đến đây thì muỗng đường được đầy đặng và chờ cho nguội chở về nhà.

    Ỏ chảo thắng mật (4) lửa được cân nhắc cẩn thận, thợ chính thử độ keo của đường bằng cách dùng gáo múc lên rồi đổ xuống để xem khi nào mật thành đường. Khi nước mật trong gáo đổ ra gần hết tạo thành những sợi tơ nho nhỏ là lúc mật thành đường. Nấu được đường tốt hay xấu (tức là đường không non hoặc có mùi khét) là do người thợ chính giỏi hay dở. Người thợ giỏi, kinh nghiệm phải biết nghe mùi nước đường để chuyển từ chảo này qua chảo khác, và biết nhìn độ keo khi đường đến. Thợ nấu đường rất hiếm, mỗi làng có được vài thợ, nên nhiều khi chủ chòi mía phải đi làng khác mướn thợ, hoặc hai ba chủ mía hùn nhau lập một chòi mía. Đồ nghê của thợ nấu đường gồn nhiều cái gáo lớn nhỏ làm bằng trái bầu, mấy cây sào dài để đưa nùi vào lò. Những kinh nghiệm quý báu của thợ nấu đường ngày xưa có lẽ bây giờ khó mà tìm!

    Những muỗng đường sau khi đổ đầy, để nguội, sẽ được gánh về nhà. Muỗng đường được rút cùi ra, đặt lên một cái ui, và tráng một lớp đất bùn trên mặt muỗng. Lớp bùn trên mặt làm giảm áp suất trong muỗng và làm cho mật rút xuống ui chậm lại. Và làm cho tinh thể đường bám chặt nhau hơn, kết quả đường sẽ cứng và rắng chắc hơn. Mật trong muỗng đường sẽ rút xuống ui một thời gian dài tám, chín tháng. Mật rút từ trên xuống đáy nên khi lấy đường ra, phần trên đường trắng hơn và càng xuống phía đáy đường càng có màu đen đậm của mật. Khi mật rút gần hết, muỗng đường được đem ra, lật úp lại, lay qua lay lại cho đường sút ra khỏi muỗng. Phía trên, đường kết tinh lại cứng hơn phía dưới, được chặt ra thành từng tảng đem đi phơi. Trong khi thắng đường, bọt được vớt ra bỏ trong ui. Và bọt này được thắng lại thành một l ọai đường vụn goi là đường đinh. Đường càng phơi nhiều nắng càng trắng và lúc bán giá càng cao. Trước khi bán, đường được chặt thành cục lớn hơn cổ tay một chút. Vì vậy mới có tên là đường cục. Mật thì bán cho con buôn hoặc trộn vào rơm sú cho trâu bò.

    Việc nấu đường cần phải được thuần nhuyễn, và liên tục, nghĩa là nước đường trên các chảo lúc nào cũng được châm đầy và liên tục. Một ngày nấu đường thường bắt đầu từ sáng sớm (trâu bò còn khỏe) đến trưa, trâu bò nghỉ ngơi, xong buổi chiều đạp tiếp đến bốn năm giờ lại nghỉ.

    Chiều về, khi mặt trời còn vài cây sào là chòi mía ngưng đạp. Những tiếng kêu kẻo kẹt của ba ông che và tiếng hò hét trâu bò cũng lắng đọng, người ta nhìn vào chòi chỉ thấy khói lam chiều bay phản phất với hơi thơm ngọt dịu của mùi nước mía. Và mùa đạp mía cũng là mùa gió biển trở lại, những con gió làm lay đọng lòng đáy biển để cho cá biển được mùa. Những con cá mòi dầu thơm ngát, và những con cá chim mập béo được mang ra tận chòi mía bay mùi thơm ngào ngạc làm tăng vẽ quyến rủ của không khí chòi mía. Nhưng không ngừng nơi đây, những cuộc vui bên chòi mía còn kéo dài với biết bao nhiêu điều thú vị. Người ta sẽ không bao giờ bỏ qua những món ăn đặc biệt chỉ có ở chòi mía, như đường tô, kẹo kéo, khoai lang nhúng nước đường, và những buổi chiều rũ nhau đi hù chim cút trong mía. Đường tô (tộ) là khi đường tới nước thay vì đổ vào muỗng, người thợ đổ vào tô, chén để dùng trong thời gian gần. Đường tô, chén đã nguội nhưng vẫn còn dẽo, ăn bằng cách dùng chiếc đủa con dích lên, xoay tròn vài lược, đường sẽ dính trên đầu đủa thành một cục. Những chảo đường đầu tiên chắc chắn sẽ được đổ vào tô, chén mang về cho những người con trong gia đình thưởng thức đầu tiên! Và cũng từ những tô đường này người ta có thể làm thành kẹo kéo. Lấy đường trong tô ra móc vào một mắt cây, xong dùng tay kéo ra, chập vào mắt cây, rồi lại kéo ra, chập vào, làm thật lẹ và liên tục một hồi như thế đường sẽ trở thành dây lẹo kéo, trắng, dòn. Lấy ngón tay lãy cái cốc, kẹo kéo gãy ra. Mội lối ăn khác nữa là đổ đường thắng vào máng chuối. Thân cây chuối còn tươi, tốt, bóc ra chặt giữ một khúc cứng cáp thành một cái máng. Đường từ chảo đổ vào máng chuối sẽ chảy dài thành một lớp mỏng, không dính vào thành chuối. Dùng đủa con dích ra ăn.

    Món ăn không thể thiếu ở chòi mía là khoai lang nhúng chảo đường. Khoai lang tươi mang về, rửa sạch, xét mỏng thành miếng xong đem xỏ xâu bỏ vào chảo đường (chảo cuối cùng.) Một hồi sau nước đường sôi sùng sục, có vị thanh của vôi ngấm đều vào khoai lang, đem ra để nguội. Những ai đã từng sinh hoạt bên chòi mía, có lẽ khoai lang nhúng chảo đường là kỷ niệm không thể quên trong đời! Những miếng khoai lang vừa dẽo vừa ngọt, cái ngọt từ đường mía mà không phải cái ngọt của đường làm người ta cứ hấm hứt đi đào khoai lang mỗi buổi chiều khi chòi mía ngưng đạp.

    Chiều về, khi trâu bò được tắm rữa sạch sẽ và nằm ngơi những ngọn mía tươi trong chuồng, là lúc những người trong chòi mía rũ nhau đi hù chim cút. Họ mang theo một chiếc ràng lớn và mấy tấm vĩ vào đám mía. Đặt ràng một đầu đám mía, đặt vĩ từ hai bên miệng ràng và giăng ra thành hình nón. Lấy lá mía khô rải trên tấm vĩ cho chim cút khỏi sợ. Rồi một đám người, lớn bé đều có, bắt đầu rãi rát từ đầu kia đám mía đi ngược về ràng, vừa đi vừa khua lon lẻng kẻng và miệng kêu nho nhỏ: hù hu hù. Những con cút nghe động sẽ chạy, khi gần đến ràng nó men theo những tấm vĩ mà đi, đi miết…vào ràng! Có những buổi hên, người ta có thể hù được năm bảy con cút cụt đuôi. Và khi trở về chòi, bên lò lửa nóng ấm, những con cút được xỏ xâu nướng bay mùi thơm ngát. Họ trải chiếc chiếu bên cửa lò, nằm nhìn trăng sao giăng khắp bầu trời, miệng nỡ nụ cuồi đắc chí, và hỏi rằng: Con cút cụt đuôi, ai nuôi mầy lớn!

    Ngày nay, công nghệ hóa đã đưa những nhà máy đường về xây dựng khắp nơi. Công xuất và biến chế đường từ mía sẽ hiệu quả hơn. Nhưng người của năm xưa, mỗi lần đi qua đám mía ở Gò Lăng, hương vị của miếng khoai lang nhúng đường, mùi thơm con cá mòi dầu, tiếng lon hù cút khua lẻng kẻng hình như vẫn còn đâu đây. Và tiếng kêu kẻo kẹt của ông che trong buổi chiều nắng ấm lại vọng về. Rồi tự hỏi: Tại sao kêu bằng Ông Che, có lẽ ông đã già rồi!
    ================================================== ====
    ĐSB. 25 tháng 6, 2007
    thay đổi nội dung bởi: DongSaBang, ngày 07/14/2007 lúc 05:07 PM

  2. #2
    Bọt đường vớt ra đổ vô cái ui = đường đinh
    Thông thường tới chiều... 4 chảo đều thắng đường.. chứ không phải là 1 chảo
    Còn đường nấu bị trào bọt làm sao cứu chú DSB hê?

  3. #3
    Trích Nguyên văn bởi IceMan View Post
    Bọt đường vớt ra đổ vô cái ui = đường đinh
    Thông thường tới chiều... 4 chảo đều thắng đường.. chứ không phải là 1 chảo
    Còn đường nấu bị trào bọt làm sao cứu chú DSB hê?
    Vớt ra, nặn chút chanh vào... để nguội, bỏ thêm vài cục đá (lạnh) !!!


  4. #4

    Mủ ni

    của ni cô H.V bỏ quên.
    ( đan bằng tre - màu xám tro chòi mía)
    Ai thấy, xin giữ ...tùy nghi sử dụng...)
    AMT


  5. #5
    Trích Nguyên văn bởi IceMan View Post
    Bọt đường vớt ra đổ vô cái ui = đường đinh
    Thông thường tới chiều... 4 chảo đều thắng đường.. chứ không phải là 1 chảo
    Còn đường nấu bị trào bọt làm sao cứu chú DSB hê?
    Đúng rồi, đường đinh cũng là đường từ bọt keo lại, và đường dưới đáy muỗng nữa. Đúng luôn, nước mía ép ra trong ngày, khi chiều về trâu bò nghỉ đạp thì thợ nấu đường phải nấu hết nước ép trong ngày, nếu không qua ngày sau nước mía sẽ chua đi và đường không tốt. Còn cái bị trào kia thì giải quyết như BL đó, vừa tiện và lợi nữa Tại mấy ông thợ nấu đường lo chơi bài để lửa cao quá nên mới dzị đó. Nước đường khi thắng gần tới thì sôi sùng sục, có màu vàng vàng và nhiều bong bóng . Đường sôi sẽ dâng cao lên mặt chảo, nếu không hạ lửa hay múc đổ ra thùng chứa tạm thì đường sẽ trào ra chảo . IM đem bộ bài cất và cột chưng mấy ông thợ đường (thợ phụ và thợ chính) trước cửa lò cho mấy ổng canh chừng lửa là được rồi

  6. #6
    Lò nấu ...Hình chữ nhât ? Chỉ có nước đá đít ...cho một cái .
    Giang = khung tre tươi , giông như đòn dông + bốn cây quyết (sườn mái nhà) Cắm các cây giang (khung) này vào thành ...mép lò, híng oval - ellipse- ...
    Quấn giang bằng các 'con lươn' = đất thị ướt nhồi rơm
    Sau khi đăt chão lên giang, dùng bùn ...đắp kín .... Ghim lá Gáo ...thay vì lá bàng (thường bị sâu ăn lủng lỗ(?) ...)
    Lỗ Lù thong khói , xả hơi nóng ...
    Nùi - Thợ nùi - sao nùii ...Lỗ nùi .
    Lò " hay " ...lò 'dở ' ...
    Các cái Gáo ...Có tên riêng .
    Có cá cái " vá " ...cái " nạo " kim loại ...
    Có Vôi tôi , Có muông xúc vôi ...
    Có Phểu ...hình cái nón ...Xây lá ngọn mía tươi ( vòng quanh thành) ,lọc bọt .
    ... Thùng Hứng - Thùng Lóng - Lỗ lù . Chốt lù ...
    Cách bó Nùi ...nhà nghề .
    Tui hổng da5i gì truyền nghề đâu !
    AMT


  7. #7
    Trích Nguyên văn bởi DongSaBang View Post
    Đúng rồi, đường đinh cũng là đường từ bọt keo lại, và đường dưới đáy muỗng nữa. Đúng luôn, nước mía ép ra trong ngày, khi chiều về trâu bò nghỉ đạp thì thợ nấu đường phải nấu hết nước ép trong ngày, nếu không qua ngày sau nước mía sẽ chua đi và đường không tốt. Còn cái bị trào kia thì giải quyết như BL đó, vừa tiện và lợi nữa Tại mấy ông thợ nấu đường lo chơi bài để lửa cao quá nên mới dzị đó. Nước đường khi thắng gần tới thì sôi sùng sục, có màu vàng vàng và nhiều bong bóng . Đường sôi sẽ dâng cao lên mặt chảo, nếu không hạ lửa hay múc đổ ra thùng chứa tạm thì đường sẽ trào ra chảo . IM đem bộ bài cất và cột chưng mấy ông thợ đường (thợ phụ và thợ chính) trước cửa lò cho mấy ổng canh chừng lửa là được rồi
    Che ở Tư Nghĩa gọi là "ông hàng" gồm 1 trống và 2 mái (1 ông 2 bà)
    Mía cho "hàng" ăn lần thứ nhì phải dùng :bàn lùa
    Đường bị trào bọt thì rảy dầu phụng bọt sẽ hạ

    Thôi...."thợ nùi" tui ngu sao nói hết nghề... ha...ha..ha

  8. #8
    Dấu nghề hạ
    "Giang = khung tre tươi , giông như đòn dông + bốn cây quyết (sườn mái nhà) Cắm các cây giang (khung) này vào thành ...mép lò, híng oval - ellipse- ..."

    Yeap DSB viết không kỷ phần này. Hình chữ nhật là tính chung khuông viên từ khu chảo đến trước cửa lò. Còn khu chảo không thì hình ellipse như chú nói đó. Còn phần rà che, sữa bông mai mỗi năm một lần trước khi đem ra chòi mía nữa. Đào cái lỗ sâu hơn nữa bán kính ông che, dài đủ để ông che lọt vào . Bắt hai trục ông che vào hai cái ngàm sao cho ông che quay tự do . Một người leo lên ông che, vịn vào một khúc cây cho khỏi té, đạp bằng hai chân cho ông che quay tròn, người kia dùng mũi dao để vào rà cho ông che đều . Sau đó phải sửa bông mai cho ăn khớp với nhau .

    Dấu nghề hạ

  9. #9
    Trích Nguyên văn bởi IceMan View Post
    Che ở Tư Nghĩa gọi là "ông hàng" gồm 1 trống và 2 mái (1 ông 2 bà)
    Mía cho "hàng" ăn lần thứ nhì phải dùng :bàn lùa
    Đường bị trào bọt thì rảy dầu phụng bọt sẽ hạ

    Thôi...."thợ nùi" tui ngu sao nói hết nghề... ha...ha..ha
    Tui nhớ hồi nhỏ, có mấy thằng nhóc hay dụ tụi tui đá banh cá độ miếng kẹo đậu phụng (miếng đường đen bằng cái dĩa nhỏ, rắc vài hạt đậu phụng). KHông biết có phải nó chôm từ cái quán "Chợ Chùa" của IM không???


  10. #10

    Che

    Cây gỗ 'xoai' ...
    Trỗ che = nhận định cho kỹ : đầu phía nào thì nên ' trỗ bông tai' ...cho ông hàng.
    Rà che -
    Chạy che --
    Các cái mũi tiện ...Thợ mộc ở Mỹ mà thấy, cũng mê : lắm kiểu . lắm công dụng ...
    "Mở" / Trỗ cổ cho che ...
    Cẩn thận học bài hình học ...phẳng, Các vòng đồng tâm ... Vành khăn ...
    Phần cổ chôn trong mình ông hàng , nhớ đổi ra dạng ...khối vuông . Square peg /Square hole!
    ...Hổng giỡn nghen các cha ...
    ...Tui hao tốn hổng biêt bao nhiêu thuôc bổi mơi được ông thợ ( tên gì, quên, người miệt nguồn...) cho tới gần chỗ ông làm việc 'che' ...Nói tiếu lâm số một ...
    Chạy che ...phải có nghệ thuật . Đi chầm châm. cho có trớn ...Coi chừng vâp môi, gảy răng . Coi chừng trợt ...Cẳng đụng nhằm mũi rà thì có mà què cả đời ...Tui láu táu, tui bị đủ thứ ...tui biết!
    thay đổi nội dung bởi: anmota, ngày 06/19/2007 lúc 12:26 PM


  11. #11
    Trích Nguyên văn bởi bilu View Post
    Tui nhớ hồi nhỏ, có mấy thằng nhóc hay dụ tụi tui đá banh cá độ miếng kẹo đậu phụng (miếng đường đen bằng cái dĩa nhỏ, rắc vài hạt đậu phụng). KHông biết có phải nó chôm từ cái quán "Chợ Chùa" của IM không???

    Anh BL chỉ biết kẹo đậu phụng thôi.. hông biết có en kẹo kéo trong bài viết của chú DSB hông?
    nắm kéo...rồi vuốt cho.... thẻng.... xong ...lảy một cái...gãy ra 1 khúc
    Mà chú DSB kể cách làm kẹo kéo sao mà giống kẹo "chặt" quá vậy. Nhồi đường dẻo, kéo tới kéo lui cho đường thật xốp xong khoanh tròn rồi chặt thành cục ...

  12. #12
    Tham gia ngày
    Jan 2006
    Location
    水村莊
    Bài gởi
    13,469
    Bánh Tráng

    Nói đến người Quảng Ngãi, với tiếng gọi gần gủi và thân thương hơn là dân Nẩu, các món ăn đặc thuần tính chất Nẩu thì có lẽ bánh tráng là một món không thể nào thiếu được trong lòng mỗi người dân Nẩu. Càng xa quê hương bao nhiêu thì những gì đơn giản, gần gủi, thường do các thứ có sẳn tại địa phương làm ra, lại càng nhớ đến nhiều hơn. Và bánh tráng có lẽ là một trong những cái dễ làm cho người ta nhớ nhứt.

    Ba má tôi mỗi lần về Việt Nam, hay có dịp đi sang Texas thì khi về bao giờ cũng có món quà mang đầy tính quê hương Quảng Ngãi - một chồng bánh tráng. Một người ông của tôi từ Đức Phổ vào Sài Gòn, vô tiệm phở, gọi tô phở. Người bán phở bưng tô phở ra xong thì ông ngồi chờ. Ông chờ 5 phút trôi qua, cũng không thấy gì. Chờ đến 10 phút thì ông đi hỏi người bán phở là sao ... không đem bánh tráng ra !

    Nói vậy để bà con thấy rằng cái bánh tráng nó rất gần gủi với cuộc sống của người dân quê tôi. Và sau đây là phương thức làm bánh tráng mà tôi còn nhớ được dù cũng đã vài chục năm hơn nên chắc có nhiều thiếu sót và sai ...


    Chọn Gạo và Xay Bột

    Giờ có lẽ có quá nhiều loại gạo để chọn trước khi làm bánh tráng để cho cái bánh tráng nó trắng, nó đẹp. Có lẽ thuở nguyên thủy thì người ta làm bánh tráng bằng bất kỳ loại gạo nào mà địa phương đó trồng cấy được. Loại bánh tráng mà tôi thường thấy được là loại bánh có màu đục đục hơi pha màu nâu đỏ có lẽ do loại lúa trồng tại Đức Phổ quê tôi là loại đó (?). Giờ mỗi lần ra các tiệm thực phẩm mua bánh tráng thì thấy nhiều loại bánh với màu quá trong có lẽ do họ đã pha trộn nhiều thứ bột khác vô (bột năng, mìn tinh, v.v...). Điểm đặc biệt của bánh tráng quê tôi là bánh hoàn toàn làm bằng gạo mà ra.

    Muốn tráng bánh ngày hôm sau thì đêm hôm trước phải đem gạo đi ngâm nước trước. Phân đoạn ngâm gạo này để hạt gạo ngậm no nước và nở ra để khi tráng các tinh bột gạo này gặp hơi nước nóng dễ kết dính vào nhau.

    Sáng ngày hôm sau, đem gạo đã ngâm xả cho sạch nước rồi đem đi xay. Gạo được xay ra cho nhuyễn bằng các cối đá. Cái cối đá được làm bởi 2 phiến đá tròn nằm khớp vào nhau. Phần chính giữa của phiến đá tròn phía dưới có một trụ nhỏ và phiến đá trên thì phần ngay chính giữa trung tâm được đục thủng để khớp lên mặt trên và xung quanh được đục bớt để chứa gạo. Phần tiết giáp giữa hai phiến đá được đục theo rảnh để các hạt gạo rớt vào và khi bề trên của cối đá xoay thì các hạt gạo bị hai phiến đá đè cán nát ra. Các lằn rảnh này được đục chéo vào nhau như hình nan quạt, và từ trung tâm cối xay đổ ra ngoài theo chiều dốc để bột gạo chảy xuống. Lúc đầu thì phần phiến đá trên còn có một lổ để cấm cần quay vào. Cần này được dùng để quay tay cối đá, nhưng về sau thì các động cơ điện, động cơ nổ đã thay thế dần sức người trong việc quay cối đá. Phía trên của cối đá thường được treo một ống dẩn nước loại nylon mà người ta có thể bẻ gập lại nếu không cần xả nước, nhưng sau này thì họ đặt vòi nước thẳng phía bên trên cho tiện lợi hơn. Mục đích của ống dẩn nước này là khi xay bột gạo, bạn phải chế nước vào để đẩy gạo rớt xuống trung tâm cối và và từ đó cối xay xong tản ra ngoài. Nước sẽ giúp bột chảy ra bên ngoài. Bên ngoài cối đá họ làm một đường bọc xung quanh để hứng bộ chảy ra và phía dưới để một cái sô để hứng bột đã xay.

    Tùy theo lượng gạo mà lượng nước được dùng cho đúng liều lượng. Nếu nước nhiều hơn thì thường họ để bột lóng xuống rồi đổ bớt phần nước bên trên. Tui nhớ là hình như có bỏ thêm chút muối vào bột đã xay thì phải.


    Tráng Bánh

    Công đoạn tráng bánh tráng là một trong những công đoạn đòi hỏi "kỹ thuật" người tráng bánh tráng có tay nghề hay không. Lò tráng bánh thường là lò đắp bằng đất sét xung quanh hay tráng xi măng gạch để đốt củi hay trấu. Thường thì dùng trấu vì nó đượm và đều hơn (giống như than nhưng than thì mắc quá để làm việc này ! Sau này hình như người ta dùng khí gas thiên nhiên để đốt lò). Trên họ bắt một cái nồi tương đối lớn và căng một miếng vải với 4 góc chằng để căng thẳng miếng vải dùng để tráng bánh, có nhớ là miếng vải này là loại vải làm bằng cotton trắng và dầy. 2 bên hông thường để trống để châm thêm nước vào nồi khi nước trong nồi bị cạn.

    Khi nước đã đủ nóng, người tráng bánh sẽ đổ một lớp bột lên trên mặt và dùng gáo (làm bằng sọ trái dừa khô/trái bòng) để trải bột đều ra khắp mặt vải tráng và cái khó ở đây là phải đều tay tráng để tránh bánh chổ dày chổ mỏng và thứ hai là làm sao cho bánh tròn đều. Đó là một thứ tay nghề thủ công và càng kinh nghiệm thì càng làm khéo và đẹp hơn. Sau khi đã làm thành hình cái bánh tráng thì người ta dùng nắp để đậy lại cho bánh chín. Thường người ta phải tráng bánh 2 lần để cho cái bánh nó dầy lên. Loại bánh tráng 1 lần thường được dùng để làm gói ram. Khi bánh đã chính họ dùng một cái nẹp tre đã dót mỏng để "tách" bánh và màn vải. Đây cũng là một tay nghề chứ không dễ dàng gì. Khi đã vớt bánh khỏi lò thì họ trải lên trên một phên tre. Thường mỗi phên để khoảng 1 chục cái bánh tráng (để dễ tính ?) và họ để nghiên vào góc nhà để sau khi đã tráng xong hết thì đem ra sân phơi cho bánh khô.

    Các loại bánh tráng làm công nghiệp sau này thường bạn thấy mặt bánh rất láng, có lẽ là vì công đoạn sấy công nghiệp nên mặt bánh rất láng. Trong khi tráng bánh thủ công thì bạn sẽ bị phụ thuộc vào thời tiết nắng mưa trong ngày. Muốn tráng bánh phải canh ngày nắng để khi tráng xong thì đem ra có nắng để mà phơi bánh. Các bánh làm bằng tay khi phơi trên phên tre sẽ có các dấu vết của phên tre dính vào và thỉnh thoảng cũng có các vết tre nhỏ dính vào bánh. Điều này cũng có thể là một hình thức tạo cho cái bánh có vẻ tự nhiên và đẹp hơn. Cũng giống như khi nướng một miếng thịt bò beefsteak, các nhà hàng thường để các vệt cháy do miếng thịt đụng vào các thành của lò nướng làm cho miếng thịt nhìn hấp dẫn hơn.

    Bánh sau khi phơi được 2, 3 nắng là khô vừa và được gỡ ra để bỏ vào bịch giữ.


    Nướng Bánh Tráng

    Ngày mới qua đây khi nướng bánh tráng tôi thường mở bếp điện để nướng, sao có lò microwave thì thảy vô đó cho lẹ. Nhưng thực ra bánh tráng mà được nướng bằng bếp than, và đặc biệt là than củi thì sẽ ngon hơn. Điều này khó giải thích nhưng trên thực tế thì chắc có lẽ cũng giống như tại đây họ hun khói cá bằng gỗ cedar để có mùi vị hay để miếng cá ướp trên miếng gỗ cedar để mùi vị của gổ "thấm" vào miếng cá. Tương tự như vậy, độ nóng và mùi củi lửa sẽ làm cho miếng bánh tráng nướng được ngon hơn.

    Bánh tráng được ăn trong mọi dịp, mọi lúc, nhưng cũng có những cách ăn bánh tráng mang đậm tính dân Nẩu quê tôi.

    Một trong những cách đó là bánh tráng nhúng nước xong cuộn với rau muống bên trong và thêm vài lát thịt heo ba rọi luộc và chấm với mắm cái với ớt.

    Cách thứ 2 là dùng loại bánh tráng tráng 1 lớp mà làm gói ram. Chữ ram cũng là một danh từ có tính chất địa phương của quê tôi. Gói ram quê tôi rất đơn giản nhưng một khi đã ăn rồi thì thật là khó quên. Lấy bánh tráng, loại tráng 1 lớp mỏng, nhúng nước cho mềm xong cắt ra thành từng miếng hình tam giác (như những miếng pizza vậy). Thường thì dùng tôm hay thịt nhưng hình như có gì bỏ vô cũng được. Nhà tôi thì hay dùng tôm để gói ram và rất đơn giản. Tôm được ướp với nước mắm và tiêu xong gói với vài lá hành lá rồi đem chiên/ram, thì thành gói ram. Món này tuy đơn giản nhưng không một địa phương nào khác ngoài quê tôi làm ngon hơn được.

    Và cách thứ 3 mà dân Nẩu quê tôi hay gọi là ăn bánh tráng chập. Muốn ăn bánh tráng chập thì phải ở gần lò tráng bánh. Khi họ tráng bánh tươi, vớt ra khỏi lò thì họ trải bánh chín lên trên bánh tráng đã được nướng (cũng có người nhúng nước bánh tráng nướng cho mềm trước). Cuộn vào bên trong vài miếng hột gà đã luộc chín, bỏ ít rau sống tươi, cuộn lại rồi chấm mắm ớt thiệt cay. Có lẽ đó là cả một nghệ thuật ăn uống rất Nẩu của người dân quê tôi. Giờ dù đi xa nhưng những cái nhỏ nhặt đó tôi vẫn mãi nhớ hoài ...

    Xứ Nẩu quê tôi không giàu có, các món ăn thường được làm ra từ chính các thực phẩm có được ở tại địa phương, và có lẽ vì vậy mà món bánh tráng là một món rất gần gũi với người dân quê tôi.



    PDK
    thay đổi nội dung bởi: PDK, ngày 06/20/2007 lúc 08:02 AM

    PS. 安洲 ... 曰 ...
    Cho riêng bác Anmota !

  13. #13

    Ngưu hung

    Trâu dữ , thì nó báng. Nó báng mình phải tránh ...Bánh tráng.
    Gạo trì trì - lúa gieo , nước trời - có cái vị đặc biệt để làm bánh tráng. Mà lúa trì trì vùng Thạch trụ , Trà câu - có lẽ do thổ nhưỡng có quặng sắt - nên bánh tráng mà là bánh tráng Mộ đức cũ ( cả Đức phổ Nha )mới là ngon.Ngày nay ai còn kêu bánh tráng là bánh tráng ngon thì thiệt là ...nói tầm bậy tầm bạ.
    Có một anh chàng dân nẫu, hẹn hò ...với cô nàng rau muống, thấy trăng lên ...
    -- Ô kìa ông giăng ...
    Chàng bèn lấy gân cốt làm văn...
    -- Ừ hỉ ...Cái khuôn trăng cuả ai mà nó tròn như cái bánh tráng ...thì là
    -- Bánh gì thế ...
    Anh ta ráng tả cách làm bánh tráng.
    -- Ối giời ôi , bánh đa ...
    -- Bánh đa ...làm sao mà sánh với bánh tráng , ngưu hung...
    Người Bình Định ...(nghe nói ), khi hẫu tàn ( ăn giỗ ), muốn làm cho cái bánh tráng nướng bể ra, hộ nâng lên bằng hai tay , khỏi đầu rồi co tay , dập bánh lên trán , lên đầu ... ritually ,cho bánh vở ra ...Bánh trán/g ?

    AMT
    thay đổi nội dung bởi: anmota, ngày 06/19/2007 lúc 05:44 PM


  14. #14
    Bánh tráng nướng nhúng nước, cuộn với rau muống, thịt heo luộc chấm nước mắm cái thiệt cay...quá phê...không cao lương mỹ vị nào sánh bằng. Thanks chú DSB và PDK đã jumpstart cái room quê xưa chuyện cũ này
    Tim là nhạc, Tuổi là thơ, Đời là bạn, Tình là ca

  15. #15
    Hi... hi
    Chéc là anh PDK coi người ta tráng bánh tráng mỏng để gói ram
    Bánh tráng nướng thường tráng 2 lớp... dùng "gáo" bằng vỏ trái bòng mỏng và nhẹ, hơn nữa vỏ trái bòng rất láng, tráng bánh mới dễ.... chứ dùng cái "gàu" lồm sao mà tráng bánh

  16. #16
    Tham gia ngày
    Jan 2006
    Location
    水村莊
    Bài gởi
    13,469
    ha ha. Chiều hôm qua ... lòng vòng cái chữ gàu, gáu, gáo mà hổng chắc chữ nào đúng. Cám ơn bác IM nghen . Sau 1 đêm ... tâm niệm thì nhớ ra đúng chữ gáo mới đúng. Có bác xác định lại nên càng tin chắc hơn .

    Còn cái gáo làm bằng gáo dừa anh IM à. Cái này tui nhớ 100% đó.

    Đúng rồi hình như là tráng 2 lần, để sửa lại cho đúng



    PS. 安洲 ... 曰 ...
    Cho riêng bác Anmota !

  17. #17
    Trích Nguyên văn bởi PDK
    Và cách thứ 3 mà dân Nẩu quê tôi hay gọi là ăn bánh tráng chập. Muốn ăn bánh tráng chập thì phải ở gần lò tráng bánh. Khi họ tráng bánh tươi, vớt ra khỏi lò thì họ trải bánh chín lên trên bánh nướng thường đã được nhúng nước cho mềm trước. Cuộn vào bên trong vài miếng hột gà đã luộc chín, bỏ ít rau sống tươi, cuộn lại rồi chấm mắm ớt thiệt cay. Có lẽ đó là cả một nghệ thuật ăn uống rất Nẩu của người dân quê tôi. Giờ dù đi xa nhưng những cái nhỏ nhặt đó tôi vẫn mãi nhớ hoài ...
    Dọa hông có nhúng nước trước đâu anh PDK, có mòa nó nhão nhẹt ....đâu còn giòn nữa ( crunchy)

    Cái lớp bánh tươi đã đủ ướt để "chập" dính chùm "tay với tay chân với chân" vô cái bánh tráng nướng rùi anh PDK !!! (hay lòa anh muốn chế "kiểu" khác cho nó đặc biệt ). Cái ngon của bánh tráng chập lòa người ta phết thêm một lớp mỡ hành, tuy hơi ướt nhưng ăn vẫn còn crunchy !!! Yum Yum Yummy Yummy. Lần nào dzìa quê, ngày nào tui cũng đóa vài cái... chấm với nước tương giầm ớt tỏi ( có người thích ăn với mắm cái )


  18. #18
    Tham gia ngày
    Jan 2006
    Location
    水村莊
    Bài gởi
    13,469
    Trích Nguyên văn bởi bilu View Post
    Dọa hông có nhúng nước trước đâu anh PDK, có mòa nó nhão nhẹt ....đâu còn giòn nữa ( crunchy)

    Cái lớp bánh tươi đã đủ ướt để "chập" dính chùm "tay với tay chân với chân" vô cái bánh tráng nướng rùi anh PDK !!! (hay lòa anh muốn chế "kiểu" khác cho nó đặc biệt ). Cái ngon của bánh tráng chập lòa người ta phết thêm một lớp mỡ hành, tuy hơi ướt nhưng ăn vẫn còn crunchy !!! Yum Yum Yummy Yummy. Lần nào dzìa quê, ngày nào tui cũng đóa vài cái... chấm với nước tương giầm ớt tỏi ( có người thích ăn với mắm cái )


    Tui ... tả kiểu nhà tui en mòa . Tui cũng thấy bánh tráng không nhúng nước (hình như ba tui en theo kiểu đó nhưng đa số nhà tui lại nhúng nước ). Để tui bổ túc thêm.

    Bánh tráng làm vậy xong chấm mắm ớt, tỏi, chanh, đường thì thiệt là bá phát - Khó tìm được mấy món ngon mà hết sức đơn giản như vậy được. Nhớ hoài mà ở bên ni không có cách chi làm cho giống .

    PS. 安洲 ... 曰 ...
    Cho riêng bác Anmota !

  19. #19
    Tham gia ngày
    Jan 2006
    Location
    水村莊
    Bài gởi
    13,469
    Mời bà con ... viết tiếp

    Có ai nhớ cách làm bánh thuẩn thì mời viết tiếp. Hông ... tui viết tiếp luôn à nghen .

    Mời bà con viết lẹ lẹ, xong mình "tu chính" lại cho thiệt kỹ, kế mình làm một cái PDF và nếu có thể mình in ra một mớ sách gởi tẹng mọi người ... đọc chơi - Quảng Ngãi: Quê Xưa, Chuyện Cũ ! (Cái vụ in ấn chú DSB đã có đầy kinh nghiệm )

    Mới tưởng tượng mà đã thấy đã cả người . Ha ha.



    PS. 安洲 ... 曰 ...
    Cho riêng bác Anmota !

  20. #20
    Trích Nguyên văn bởi PDK View Post
    Mời bà con ... viết tiếp

    Có ai nhớ cách làm bánh thuẩn thì mời viết tiếp. Hông ... tui viết tiếp luôn à nghen .

    Mời bà con viết lẹ lẹ, xong mình "tu chính" lại cho thiệt kỹ, kế mình làm một cái PDF và nếu có thể mình in ra một mớ sách gởi tẹng mọi người ... đọc chơi - Quảng Ngãi: Quê Xưa, Chuyện Cũ ! (Cái vụ in ấn chú DSB đã có đầy kinh nghiệm )

    Mới tưởng tượng mà đã thấy đã cả người . Ha ha.


    Thì anh PDK viết luôn đi... coi chừng làm ra bánh "thầy tu".... ha...ha

Trang 1/2 12 cuốicuối

Quyền Hạn Của Bạn

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •  
About us
Xin đón chào bạn đến với trang Web của xứ Quảng, trang web của toàn thể những người con của xứ Quảng lưu lạc trên khắp những nẻo đường năm châu...

Mọi liên lạc xin gởi về => đây